1. Hafan
  2. Node
  3. Tirweddau, parciau a natur

Gweld fel PDF

Tirweddau, parciau a natur

Tirweddau, parciau a natur

Pobl yn tirlunio mewn gardd Japaneaidd yn yr Alban, gyda mynydd yn y cefndir.
Ni fu erioed mor hanfodol gofalu am fyd natur a helpu pobl i ddeall ei bwysigrwydd.

Ers 1994, rydym wedi dyfarnu dros £2.3biliwn o arian y Loteri Genedlaethol a chyllid arall i 5,300 o brosiectau tir, natur a bioamrywiaeth ar draws y DU.

Diogelu'r amgylchedd yw un o'n pedair egwyddor fuddsoddi Treftadaeth 2033. Ein gweledigaeth yw i dreftadaeth gael ei gwerthfawrogi, ei gofalu a'i chynnal i bawb, nawr ac yn y dyfodol.

Rydym yn blaenoriaethu prosiectau tirwedd a natur sy'n:

  • cefnogi adferiad byd natur
  • cyflwyno atebion sy'n seiliedig ar fyd natur i fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd
  • ailgysylltu pobl â thirweddau, amgylcheddau morol a byd natur

Yr argyfwng hinsawdd

Mae gan y sector treftadaeth rôl bwysig i'w chwarae o ran gostwng allyriadau nwyon tŷ gwydr a thaclo newid yn yr hinsawdd. Darganfod mwy am yr hyn yr ydym yn ei wneud i daclo’r argyfwng hinsawdd.

Yr hyn yr ydym yn ei ddisgwyl gan y prosiectau a ariannwn

Rydym eisiau i bob math o brosiectau treftadaeth, mawr a bach:

  • gyfyngu ar unrhyw niwed posib i'r amgylchedd
  • cael effaith gadarnhaol ar yr amgylchedd ac yn enwedig ar fyd natur

Darllen ein harweiniad cynaladwyedd amgylcheddol.

Sut i gael eich ariannu

Mae ein rhaglen ariannu Grantiau Treftadaeth y Loteri Genedlaethol ar agor, gan ddarparu grantiau o £10,000 hyd at £10miliwn.

Archwilio ein cyllid sydd ar gael

Mwy o wybodaeth

Darganfod pa brosiectau a ariannwn, a'r hyn y gallech chi ei wneud gyda'n buddsoddiad i helpu amddiffyn ein byd naturiol.
 

Butterfly

Rydym yn cefnogi prosiectau sy'n gwarchod ac yn gwella cynefinoedd ac yn diogelu rhywogaethau gwerthfawr y DU.

Yr hyn rydym yn ei ariannu

Romney Marsh

Disgwyliwn i brosiectau llwyddiannus ddangos sut y byddant yn mynd i'r afael â'r heriau allweddol a wynebir gan dirweddau a natur y DU.

Yr hyn rydym yn ei ariannu

Green roof of cafe

Mae parciau cyhoeddus yn wynebu gostyngiad difrifol mewn cyllid gan awdurdodau lleol. Dyma sut y gallwn helpu eich parciau a mannau gwyrdd trefol.

Yr hyn rydym yn ei ariannu

Mae'r DU yn fyd-enwog am ei chyfoeth o barciau a gerddi hanesyddol. Dyma sut y gall ein cyllid helpu i ofalu amdanynt.

Yr hyn rydym yn ei ariannu
Five people, including three children are using nets
Jan Hogarth from the SCAMP Landscape Connections team and our Director for Scotland, Caroline Clark, in Powfoot with young 'Coastodians', Emily, Shane and Jack.

Newyddion

Scotland’s Solway Firth is our first Landscape Connections project

Led by Dumfries and Galloway Council, this long term, large-scale project is part of our 10-year strategic initiative supporting the UK’s world-class landscapes.
Tri o bobl yn sefyll mewn cae o flodau gwyllt, mae un yn plygu i lawr i gyffwrdd â'r blodau
Drew Bennellick, ein Pennaeth Tir, Môr a Natur, a Harriet Bennett, Swyddog Rheoli Tir prosiect Partneriaeth Tirwedd Chilterns, gydag Andrew Stubbings, o Manor Farm, sef enghraifft o dirwedd gysylltiedig. Ffoto: Oliver Dixon.

Newyddion

Ariannu gwerth £150miliwn i wella a gwarchod tirweddau safon fyd-eang y DU

Bydd ein menter strategol, Cysylltiadau Tirwedd, yn cefnogi prosiectau hirdymor i roi hwb i adferiad byd natur a chysylltu mwy o bobl â’r tirweddau yr ydym yn eu trysori fwyaf.
A close-up of a green and brown sand lizard

Publications

Cynaliadwyedd amgylcheddol – canllaw arfer da

Mae'r Gronfa Treftadaeth wedi ymrwymo i gefnogi adferiad natur a chynaliadwyedd amgylcheddol ar draws ein holl weithgarwch. Disgwyliwn i'r prosiectau a ariannwn helpu i warchod yr amgylchedd.
People walking in a park
Parks for Health project Camden and Islington. Credit: Islington Council.

Basic Page

Future Parks Accelerator

An initiative set up to secure the future of the UK’s urban parks and green spaces.
Gyr o wartheg gyda choleri dim ffens mewn cae
Twyni tywod niwlog y bore yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Cwningar Merthyr Mawr. Credyd: Sasha Ufnowska.

Prosiectau

Diogelu dyfodol Gwarchodfa Natur Genedlaethol Cwningar Merthyr Mawr

Bydd y prosiect hwn yn adfer ac yn ailgysylltu cynefinoedd ar draws un o systemau twyni tywod pwysicaf Ewrop, gan sicrhau dyfodol y warchodfa fel tirwedd sy'n doreth o fywyd gwyllt.

Afon yn llifo trwy goetir
Afon Marteg. Credyd: Silvia Sivers.

Prosiectau

Adfer dwy afon yn Sir Faesyfed

Bydd y prosiect hwn yn cryfhau rhwydweithiau natur ac yn diogelu bioamrywiaeth ar hyd Afon Ithon ac Afon Marteg yng Nghymru.

Cacwn yn gorffwys ar flodyn, yn edrych dros arfordir Cymru
Gardwenynen y mwsogl. Credyd: Laura Shakespeare.

Prosiectau

Achub cynefinoedd cacwn prinnaf Cymru

Mae'r prosiect hwn yn helpu i adfywio rhywogaethau cacwn ar hyd arfordir Sir Gaerfyrddin ac yn ysbrydoli pobl leol i gymryd rhan mewn cadwraeth.

Dôl gyda blodau melyn a phobl yn y pellter
Dôl yn Slade Farm Organics. Credyd: Felicity Crawshaw.Organics. Credit: Felicity Crawshaw.

Prosiectau

Adfer cynefinoedd âr ym Mro Morgannwg

Mae Fieldwork Studios a Slade Farm Organics yn adfer cynefinoedd tir fferm i wella bioamrywiaeth, rhoi hwb i gydnerthedd ar raddfa'r dirwedd a chysylltu pobl â threftadaeth amaethyddol Cymru.

Dau aderyn rhostog cynffonddu ar wely o ddŵr
Rhostogion Cynffonddu yn chwilio am fwyd. Credyd: WWT.

Prosiectau

Creu ac adfer cynefinoedd gwlyptir yn WWT Llanelli

Bydd y prosiect hwn yn gwella amodau ar gyfer adar gaeafu o bwys rhyngwladol ac yn dod â phobl leol yn agosach at fyd natur.

Menyw yn torri canghennau i drwsio gwrychoedd
Mae'r prosiect aml-bartner hwn yn cefnogi pobl i ofalu am eu gwrychoedd lleol. Credydd llun, Cadwch Gymru'n Daclus.

Prosiectau

Coedwig Hir Drefol: adfer gwrychoedd Cymru

Mae Coedwig Hir Drefol yn cael ei harwain gan Cadwch Gymru'n Daclus ac mae'n canolbwyntio ar amddiffyn ac adfer gwrychoedd a choed hynafol mewn ardaloedd trefol dan fygythiad cynyddol.

Mae sawl person yn eistedd o amgylch bwrdd mawr wedi'i orchuddio â llyfrau nodiadau, pensiliau a phentwr o nodiadau post-it
Sesiwn hyfforddi gyda'r gwirfoddolwyr. Credyd: Ymddiriedolaeth St Giles.

Prosiectau

Grymuso gwirfoddolwyr yn Rhaeadr Aberdulais

Mae canolfan gymunedol newydd yn rhoi hwb i sgiliau treftadaeth a chyflogadwyedd yng ngwaith tun a rhaeadr hanesyddol Castell-nedd Port Talbot.

A group of people look at a butterfly sculpture in the Yorkshire moors.
Roedd Wild Uplands yn arddangosfa awyr agored Dinas Diwylliant y DU Bradford 2025. Credyd: Nida Mozuraite.

Newyddion

Chwe phrosiect ar restr fer Prosiect Cynaliadwy y Flwyddyn 2026

Rydym yn noddi'r wobr flynyddol hon i ddathlu prosiectau o'r flwyddyn ddiwethaf sy'n dangos mentrau rhagorol a ysgogwyd gan yr amgylchedd.
An aerial view over Chatsworth gardens.
The survey will help to provide an understanding of the current picture and drive the creation of new guidance. Credit: Historic England Archive.

Newyddion

Dywedwch wrthym: a yw eich parc neu ardd hanesyddol wedi paratoi ar gyfer yr argyfwng hinsawdd?

Rydym yn gofyn i'r miloedd o bobl sy'n berchnogion a rheolwyr safleoedd treftadaeth naturiol ar draws y DU gymryd rhan mewn arolwg newydd ynghylch sut mae'r argyfwng hinsawdd yn effeithio ar y lleoedd rydych chi'n gofalu amdanynt.