Gan gyfuno celfyddydau, treftadaeth a gwyddoniaeth ddinasyddion, fe'i hysbrydolwyd gan fap llawysgrif nodedig Idris Mathias, a grëwyd dros gyfnod o 17 mlynedd, rhwng 1945 a 1962.
Arweiniwyd y prosiect partneriaeth gan Theatr Byd Bach mewn cydweithrediad â spacetocreate, Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru ac Achub y Teifi. Gan weithio gydag ysgolion a chymunedau lleol, archwiliodd y cyfranogwyr gasgliadau hanesyddol, gan ddysgu am fywyd gwyllt a threftadaeth Afon Teifi a rhannu eu profiadau a'u dyheadau eu hunain ar gyfer ei dyfodol.
Datblygodd cannoedd o bobl gysylltiad dyfnach â'r afon drwy raglen a fu'n cynnwys:
- gweithdai creadigol, adrodd straeon a pherfformiadau
- teithiau cerdded treftadaeth
- arddangosiadau cwrwgl
- gweithgareddau cadwraeth lle bu i artistiaid lleol, gwyddonwyr a sefydliadau cymunedol gydweithio i archwilio'r newidiadau sydd wedi siapio Afon Teifi a'r camau sydd eu hangen i'w helpu i ffynnu
- creu map gwerin cyfoes wedi'i ysbrydoli gan fap gwreiddiol Mathias
Uchafbwynt y prosiect oedd dathliad bywiog rhwng y cenedlaethau yn Aberteifi, gan ddod â chymunedau ynghyd i rannu straeon, creadigrwydd a gweledigaeth ar y cyd ar gyfer yr afon.
Mae ei waddol yn parhau drwy Gynllun y Bobl, adnodd dan arweiniad y gymuned ar gyfer gweithredu yn y dyfodol, ac archif ddigidol o weithiau celf, ymchwil a deunyddiau dysgu. Gyda'i gilydd, mae'r rhain yn sicrhau y bydd lleisiau pobl leol a'u hymrwymiad i Afon Teifi iach a ffyniannus yn parhau i ysbrydoli cenedlaethau'r dyfodol.
