1. Hafan
  2. Node
  3. Diwylliannau ac atgofion

Gweld fel PDF

Diwylliannau ac atgofion

Diwylliannau ac atgofion

Two people are in a costume room and are looking down at a pattern on a cutting table. In the background are images of costumes, costumes on mannequins and rolls of fabric stacked on shelves
Credit: Carrie Davenport / Lyric Theatre.
Dyma'r arferion a'r traddodiadau, sgiliau a gwybodaeth, a drosglwyddir i ni drwy genedlaethau.

Maen nhw hefyd yn hanesion personol i ni, y profiadau sydd wedi ein siapio ni a'n cymdeithas.

Ers 1994 rydym wedi dyfarnu mwy na £480m i 24,400 o brosiectau treftadaeth gymunedol a diwylliannol ledled y DU.

Beth rydym yn ei gefnogi?

Rydym yn ariannu prosiectau sy'n helpu i archwilio, cadw a dathlu traddodiadau, arferion, sgiliau a gwybodaeth gwahanol gymunedau.

Weithiau cyfeirir at y dreftadaeth ddiwylliannol hon fel treftadaeth anniriaethol neu fyw. Mae hyn oherwydd ei bod yn newid yn gyson ac yn cael ei chadw'n fyw pan gaiff ei hymarfer neu ei pherfformio.

Rydym hefyd yn ariannu prosiectau sy'n dogfennu ac yn rhannu atgofion pobl. Mae'r prosiectau hyn yn aml yn cynnwys cyfweliadau hanesion llafar, cyfleu straeon a safbwyntiau pobl yn ddigidol, a sicrhau eu bod yn cael eu hadneuo ac yn hygyrch yn awr ac yn y dyfodol.

Syniadau am brosiect

Gall ein harian helpu pobl i:

  • ymchwilio a rhannu traddodiadau llafar, fel adrodd straeon neu dafodieithoedd lleol
  • hyfforddi eraill mewn sgiliau a chrefftau traddodiadol, o adeiladu waliau sychion a llafnio i gwehyddu basgedi a gwneud tecstilau
  • ymchwilio i darddiad diwylliant, megis cerddoriaeth, theatr neu ddawns, a chreu perfformiadau wedi'u dylanwadu gan arddulliau'r gorffennol
  • rhannu hanes a hwyl dathliadau, gwyliau neu ddefodau gyda chynulleidfaoedd newydd, o gemau a choginio i carnifalau a ffeiriau
  • casglu gwybodaeth draddodiadol neu eu pasio ymlaen, fel rheolaeth coetir neu feddyginiaeth cartref
  • cofnodi straeon pobl gyffredin drwy hanesion llafar, er enghraifft am dyfu i fyny, ymfudo neu waith
  • ailadrodd atgofion pobl am le neu ddigwyddiad, fel ysbyty arhosiad hir, streic y glowyr neu'r mudiad pync

Sut i gael arian

Darganfyddwch os yw eich prosiect yn gymwys i gael arian

 

People sit on chairs in a circle watching someone give a presentation. In the foreground a video camera films them.
Video offers an accessible way of preserving Deaf heritage. Credit: British Deaf Association.

Projects

Uncovering Deaf stories in Northern Ireland

A new heritage video library is sharing the untold stories of Northern Ireland’s sign languages and Deaf communities.

People gather to form the shape of the number 800 on a hill overlooking the mouth of the River Tyne, with the town of North Shields in the background.
Celebrating 800 years of heritage in North Shields Credit: North Tyneside Council.

Projects

Celebrating 800 years of heritage in North Shields

Our funding will support 10 exciting projects as part of the wider North Shields 800 programme, conserving and sharing the town’s past, present and future.

A group of young boys sneak a view through gaps in a Belfast peace wall.
Peacelines I. Photo: Frankie Quinn. Shared with permission of Belfast Archive Project.

Projects

How collaboration helped Belfast Archive Project reach new audiences

Through working with national partners, a team of dedicated volunteers has unearthed remarkable photographic treasures documenting the history of Northern Ireland.

A person wearing ear protection stands behind brightly coloured threads.
Ribbon Weaver at Wyedean Weaving Company. Credit: Tim Smith.

Projects

Lost Mills and Ghost Mansions

This oral history project captured the unheard voices of Bradford’s textile mill workers to celebrate the area’s rich industrial heritage.

Four people stand in front of a train engine and hold a progress pride flag
Joanna Jarvis , Imogen Watmore, Ashlynn Hudson-Welburn and Harvey Barker holding Pride banner in front of HST loco in Great Hall, National Railway Museum, (NRM) York. © The Board of Trustees of the Science Museum.

Straeon

Mind the gap: uncovering missing stories from railway history

People, Pride and Progress is recording the experiences of LGBTQ+ workers to explore unheard perspectives on railway heritage.
Two people of Chinese heritage play a drum in a procession, while people in the background hold placards with photos of Chinese relatives
Ancestral Futures by Eelyn Lee and collaborators, commissioned by Dig Where You Stand. Photo: Anh Do.

Straeon

How artists can uncover hidden histories and fill gaps in the archives

South Yorkshire project Dig Where You Stand invited creatives to explore the often overlooked and poorly documented evidence of people from diverse ethnic communities across the area's history.
Collage o ffotograffau du a gwyn o berson yn gwenu, dau berson yn chwerthin gyda'u breichiau o amgylch ei gilydd a rhedwr gyda'u breichiau yn yr awyr yn gwisgo medal
Bydd y prosiect yn cofnodi ac yn archifo atgofion o anabledd dysgu a bywyd teuluol. Credyd: Mencap Cymru.

Projects

Cadw treftadaeth anabledd dysgu a magu plant

Mae Mencap yn casglu ac yn rhannu straeon y teuluoedd y mae wedi'u cefnogi ledled Cymru dros ei hanes 80 mlynedd.

An old photograph of an adult and a child on a ride-on lawnmower
Bydd treftadaeth Pwyleg Penley yn gwerthfawrogi atgofion a lluniau o dyfu i fyny ym Mhenley. Credyd: Rebecca Griffiths.

Projects

Rhannu treftadaeth Pwylaidd Penley

Mae cymuned Pwylaidd Penley yn adrodd hanes bywyd ym mhentref Gogledd Cymru.

A group of student volunteers listening to a presentation
Bydd gwirfoddolwyr presennol a chyn-wirfoddolwyr yn cael eu gwahodd i gyfrannu at y prosiect. Credyd: Gwirfoddoli Myfywyr Abertawe.

Projects

Dathlu 60 mlynedd o wirfoddoli myfyrwyr yn Abertawe

Mae'r prosiect hwn yn dal a rhannu hanes grŵp myfyrwyr sy'n gwirfoddoli i dynnu sylw at y gwahaniaeth maen nhw wedi'i wneud dros y degawdau.

The exterior of a red brick building decorated with bunting and a sign that says "Newbridge Memo 100 years"
Llun: Newbridge Memo.

Projects

Adeiladu sector treftadaeth fwy gwydn i Gymru

Mae prosiect ‘Treftadaeth Ymlaen’ Celfyddydau & Busnes Cymru yn helpu sefydliadau treftadaeth o bob maint i gael gafael ar y sgiliau, y wybodaeth a'r gefnogaeth sydd eu hangen i ffynnu.

Criw o bobl yn sefyll o flaen peiriant pwll glo.
Aelodau o'r gymuned Roma yn ymweld a safle treftadaeth ddiwydiannol yng nghymoedd De Cymru. Dod â straeon Roma yn fyw yng Nghasnewydd, De Cymru

Projects

Dod â straeon Roma yn fyw yng Nghasnewydd, De Cymru

Bwriad prosiect ‘Roma Casnewydd, De Cymru’ yw cofnodi a rhannu straeon personol, diwylliant a threftadaeth cymuned Roma’r ardal.

Person ar safle cloddio archeolegol yn dal darn o garreg sydd wedi'i gloddio o'r ddaear
Bydd DigVentures yn ennyn diddordeb 4,000 o gyfranogwyr i helpu mapio safleoedd archeolegol ac arferion ecolegol yn nhrydydd cam ei brosiect Cronfa Arloesedd Treftadaeth.

Newyddion

Sefydliadau treftadaeth i rannu atebion arloesol i heriau gweithlu

Mae trydydd cam ein Cronfa Arloesedd Treftadaeth yn cefnogi prosiectau ledled y DU i gyflwyno ffyrdd newydd a chreadigol o weithio.
Awditoriwm yn llawn o bobl yn gwylio Wynne Evans a’r 'Townhall Showdown'
Croesawodd Memo Trecelyn BBC Radio Wales i gynnal 'Townhall Showdown' Wynne Evans. Credyd: Memo Trecelyn.

Projects

Hyb celfyddydau a threftadaeth Trecelyn wedi'i ddiogelu ar gyfer y gymuned

Mae'r sefydliad glowyr hanesyddol hwn, gyda'i theatr Art Deco o'r 1920au, ystafell ddawnsio a mannau amlbwrpas bellach yn lletya amrywiaeth o weithgareddau sydd o fudd i bobl leol.