1. Hafan
  2. Node
  3. Diwylliannau ac atgofion

Gweld fel PDF

Diwylliannau ac atgofion

Diwylliannau ac atgofion

Two people are in a costume room and are looking down at a pattern on a cutting table. In the background are images of costumes, costumes on mannequins and rolls of fabric stacked on shelves
Credit: Carrie Davenport / Lyric Theatre.
Dyma'r arferion a'r traddodiadau, sgiliau a gwybodaeth, a drosglwyddir i ni drwy genedlaethau.

Maen nhw hefyd yn hanesion personol i ni, y profiadau sydd wedi ein siapio ni a'n cymdeithas.

Ers 1994 rydym wedi dyfarnu dros £510m i fwy na 24,600 o brosiectau treftadaeth gymunedol a diwylliannol ledled y DU.

Beth rydym yn ei gefnogi?

Rydym yn ariannu prosiectau sy'n helpu i archwilio, cadw a dathlu traddodiadau, arferion, sgiliau a gwybodaeth gwahanol gymunedau.

Weithiau cyfeirir at y dreftadaeth ddiwylliannol hon fel treftadaeth anniriaethol neu fyw. Mae hyn oherwydd ei bod yn newid yn gyson ac yn cael ei chadw'n fyw pan gaiff ei hymarfer neu ei pherfformio.

Rydym hefyd yn ariannu prosiectau sy'n dogfennu ac yn rhannu atgofion pobl. Mae'r prosiectau hyn yn aml yn cynnwys cyfweliadau hanesion llafar, cyfleu straeon a safbwyntiau pobl yn ddigidol, a sicrhau eu bod yn cael eu hadneuo ac yn hygyrch yn awr ac yn y dyfodol.

Syniadau am brosiect

Gall ein harian helpu pobl i:

  • ymchwilio a rhannu traddodiadau llafar, fel adrodd straeon neu dafodieithoedd lleol
  • hyfforddi eraill mewn sgiliau a chrefftau traddodiadol, o adeiladu waliau sychion a llafnio i gwehyddu basgedi a gwneud tecstilau
  • ymchwilio i darddiad diwylliant, megis cerddoriaeth, theatr neu ddawns, a chreu perfformiadau wedi'u dylanwadu gan arddulliau'r gorffennol
  • rhannu hanes a hwyl dathliadau, gwyliau neu ddefodau gyda chynulleidfaoedd newydd, o gemau a choginio i carnifalau a ffeiriau
  • casglu gwybodaeth draddodiadol neu eu pasio ymlaen, fel rheolaeth coetir neu feddyginiaeth cartref
  • cofnodi straeon pobl gyffredin drwy hanesion llafar, er enghraifft am dyfu i fyny, ymfudo neu waith
  • ailadrodd atgofion pobl am le neu ddigwyddiad, fel ysbyty arhosiad hir, streic y glowyr neu'r mudiad pync

Sut i gael arian

Darganfyddwch os yw eich prosiect yn gymwys i gael arian

 

A group of student volunteers listening to a presentation
Bydd gwirfoddolwyr presennol a chyn-wirfoddolwyr yn cael eu gwahodd i gyfrannu at y prosiect. Credyd: Gwirfoddoli Myfywyr Abertawe.

Prosiectau

Dathlu 60 mlynedd o wirfoddoli myfyrwyr yn Abertawe

Mae'r prosiect hwn yn dal a rhannu hanes grŵp myfyrwyr sy'n gwirfoddoli i dynnu sylw at y gwahaniaeth maen nhw wedi'i wneud dros y degawdau.

The exterior of a red brick building decorated with bunting and a sign that says "Newbridge Memo 100 years"
Llun: Newbridge Memo.

Prosiectau

Adeiladu sector treftadaeth fwy gwydn i Gymru

Mae prosiect ‘Treftadaeth Ymlaen’ Celfyddydau & Busnes Cymru yn helpu sefydliadau treftadaeth o bob maint i gael gafael ar y sgiliau, y wybodaeth a'r gefnogaeth sydd eu hangen i ffynnu.

Criw o bobl yn sefyll o flaen peiriant pwll glo.
Aelodau o'r gymuned Roma yn ymweld a safle treftadaeth ddiwydiannol yng nghymoedd De Cymru. Dod â straeon Roma yn fyw yng Nghasnewydd, De Cymru

Prosiectau

Dod â straeon Roma yn fyw yng Nghasnewydd, De Cymru

Bwriad prosiect ‘Roma Casnewydd, De Cymru’ yw cofnodi a rhannu straeon personol, diwylliant a threftadaeth cymuned Roma’r ardal.

Person ar safle cloddio archeolegol yn dal darn o garreg sydd wedi'i gloddio o'r ddaear
Bydd DigVentures yn ennyn diddordeb 4,000 o gyfranogwyr i helpu mapio safleoedd archeolegol ac arferion ecolegol yn nhrydydd cam ei brosiect Cronfa Arloesedd Treftadaeth.

Newyddion

Sefydliadau treftadaeth i rannu atebion arloesol i heriau gweithlu

Mae trydydd cam ein Cronfa Arloesedd Treftadaeth yn cefnogi prosiectau ledled y DU i gyflwyno ffyrdd newydd a chreadigol o weithio.
Awditoriwm yn llawn o bobl yn gwylio Wynne Evans a’r 'Townhall Showdown'
Croesawodd Memo Trecelyn BBC Radio Wales i gynnal 'Townhall Showdown' Wynne Evans. Credyd: Memo Trecelyn.

Prosiectau

Hyb celfyddydau a threftadaeth Trecelyn wedi'i ddiogelu ar gyfer y gymuned

Mae'r sefydliad glowyr hanesyddol hwn, gyda'i theatr Art Deco o'r 1920au, ystafell ddawnsio a mannau amlbwrpas bellach yn lletya amrywiaeth o weithgareddau sydd o fudd i bobl leol.

Dau berson yn sefyll y tu allan i adeilad
Mae gwaith yn dechrau adfer tafarn Y Plu a'i thrawsnewid yn ganolbwynt diwylliannol lleol

Prosiectau

Achub tafarn gymunedol 200-mlwydd-oed ar Ben Llŷn

Mae ein cyllid yn helpu Cymdeithas Budd Cymunedol Menter y Plu i gynllunio sut i arbed ac ailddatblygu Y Plu - tafarn restredig Gradd II.

Dr Edson Burton

Blogiau

Pam mae angen i ni ddweud straeon sydd heb eu hadrodd

Mae Dr Edson Burton yn rhannu ei brofiad o gael ei fagu mewn cymuned amrywiol, pwysigrwydd rhannu treftadaeth pawb a'i waith ar brosiect wedi'i ariannu gan y Loteri Genedlaethol sy'n archwilio 100 mlynedd o weithredu ym Mryste.
Golyfga o Bradford
Golygfa o Bradford

Newyddion

Croesawu Bradford yn Ddinas Diwylliant 2025

Mae’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) wedi cyhoeddi y bydd Bradford yn olynu Coventry fel Dinas Diwylliant nesaf y DU.
Tri o bobl yn eistedd ar fwrdd picnic mewn man gwyrdd trefol, gan adeiladu blychau adar pren gyda morthwylion
Drew Bennellick yn adeiladu blychau adar gyda thîm Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Llundain. Credyd: Broni Lloyd-Edwards

Blogiau

Green Futures: celf, sioeau drôn a'r sbectacl natur

Mae Drew Bennellick, ein Pennaeth Polisi Tir a Natur, yn myfyrio ar sut rydym wedi cefnogi Dinas Diwylliant y Deyrnas Unedig i gofleidio dyfodol gwyrdd.