Lleoedd Lleol ar gyfer Natur - Cymru

Mae Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn gynllun grant cyfalaf a fwriedir i alluogi cymunedau yng Nghymru i adfer a gwella natur. Diweddarwyd y canllawiau ym mis Ionawr 2021.

Ai dyma'r rhaglen gywir i chi?

  • A yw eich sefydliad yn bwriadu caffael, adfer a gwella natur yng Nghymru?
  • A fydd eich prosiect yn trawsnewid natur lle mae pobl yn byw, yn gweithio ac yn treulio eu hamser hamdden?
  • A fydd eich prosiect yn digwydd mewn ardal drefol neu mewn ardal ar gyrion trefi, neu ardal o amddifadedd?
  • A oes angen grant arnoch hyd at £250,000?
  • Ydych chi'n sefydliad dielw?

Os gwnaethoch ateb 'ydw' i'r cwestiynau hyn, yna gallwch ymgeisio am Gronfa Lleoedd Lleol i Natur

Trosolwg

Gwiriwch hyn yn gyntaf cyn darllen gweddill y canllaw:

Mae Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn gynllun grant cyfalaf sydd â'r bwriad o alluogi ardaloedd o amddifadedd uchaf, ardaloedd o gyrion trefi, cymunedau trefol a/neu'r rhai sydd â'r mynediad lleiaf at natur yng Nghymru i adfer a gwella natur 'ar garreg eich drws'.

Mae'r cyllid hwn yn bennaf ar gyfer prosiectau sydd wedi'u lleoli neu sy'n gwasanaethu anghenion cymunedau yn y 50% o ardaloedd mwyaf difreintiedig. Fodd bynnag, os yw ardal y prosiect yn dod o fewn y 50% LLEIAF difreintiedig o ardaloedd, efallai y byddwch yn dal i allu gwneud cais am gyllid, yn enwedig os bydd eich prosiect yn cynyddu cyfranogiad ystod ehangach o bobl mewn treftadaeth naturiol a/neu os oes angen penodol ar y rhai y mae'r prosiect yn effeithio arnynt. Anfonwch e-bost atom gyda chrynodeb, gan gynnwys cod post safle'r prosiect, fel y gallwn roi cyngor pellach i chi.
Natur yw ein hased mwyaf, ond mae o dan fygythiad. Rydym yn cynnig dwy lefel o grant. 

  1. £10,000–£100,000 ar gyfer prosiectau cyfalaf a fydd yn caffael, adfer a gwella natur mewn ardaloedd difreintiedig.£100,000-£250,000.
  2. Rydym yn cynnig nifer cyfyngedig o grantiau hyd at £250,000. Mae gennym ddiddordeb arbennig os yw eich prosiect wedi'i leoli yn un o'r 50% o gymunedau mwyaf difreintiedig neu'n agos at hynny neu os ydych yn ymgysylltu ag angen penodol. Mesurir amddifadedd gan ddefnyddio'r mesur amddifadedd cyffredinol ym Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru. Defnyddiwch eich cod post i wirio eich cymhwysedd yn erbyn y mesur amddifadedd cyffredinol gan ddefnyddio'r map rhyngweithiol yma

Os ydych yn ceisio grant rhwng £100,000 a £250,000 anfonwch e-bost at natur@heritagefund.org.uk cyn bwrw ymlaen ymhellach â'r broses ond parhewch i ddarllen y meini prawf grant hyn. 

Rydym yn chwilio'n benodol am brosiectau y gellir eu gweld "o garreg eich drws". Mae hyn yn golygu lle mae pobl yn byw, gweithio, cael mynediad at wasanaethau cyhoeddus, teithio a threulio eu hamser hamdden.

Natur ariannu yw ein blaenoriaeth ar y cyd

Natur yw ein ffurf hynaf o dreftadaeth. Ni fu gofalu am natur a helpu pobl i ddeall ei bwysigrwydd erioed yn fwy perthnasol. Mae'r angen i gynorthwyo adferiad natur yn fater brys.

Dyna pam mae ariannu tirweddau a natur yn flaenoriaeth ariannu strategol i Lywodraeth Cymru a Chronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol.

Cynnwys

Beth fydd y cynllun Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn ei gynnig

  • arian grant ar gyfer prosiectau natur gwerth hyd at £250,000 mewn ardaloedd trefol neu drefol, gyda lefelau uchel o amddifadedd a/neu fynediad cyfyngedig i natur (bydd prosiectau dros £100,000 fel arfer yn y 50% o gymunedau mwyaf difreintiedig fel y'u mesurir gan Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (mesur amddifadedd cyffredinol). Gellir ystyried prosiectau eraill os ydynt yn targedu cymuned sydd ag angen penodol.
  • hyd at 100% o gyllid
  • cyllid ar gyfer sefydliadau dielw (statudol a thrydydd sector) gyda chyfrif banc a chyfansoddiad
  • cyngor cyn ymgeisio drwy lenwi Ffurflen Ymholiadau Prosiect ar ein porth ymgeisio 

Amseriadau

  • penderfyniadau o fewn wyth wythnos i'r cais
  • bydd y rhaglen grant yn aros ar agor hyd nes y bydd arian wedi dod i ben
  • byddwn yn cytuno ar gyfnod darparu grant gyda chi yn ystod y broses ymgeisio

 

Gofynion

  • mae’n rhaid i brosiectau allu cynnal yr ased yn y tymor hir
  • ni ellir defnyddio cyllid ar gyfer cost rhedeg sefydliadau na chostau cynnal a chadw rheolaidd asedau sy'n bodoli eisoes

Ariennir y rhaglen ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol. Mae'n rhan o Leoedd Lleol ar gyfer Natur, menter sy'n anelu at adfer a gwella natur ledled Cymru.

Atal, Tyfu, Newid ar gyfer Twf Amgylcheddol – yr hyn rydym yn ei ddisgwyl gan brosiectau

Ymrwymiad Prif Weinidog Cymru i'r mesurau cymedrol sy'n cael effaith yn lleol

Mae maniffesto Prif Weinidog Cymru yn ymrwymo i atal a gwrthdroi'r dirywiad mewn natur ac i dyfu'r amgylchedd er budd cenedlaethau'r dyfodol.

Bydd Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn galluogi pobl i weld gwelliannau i'r amgylchedd naturiol "o garreg eu drws". Mae hyn yn cynnwys gweithgarwch a arweinir gan y gymuned a lleoedd yr ydym i gyd yn eu caru.

Mae'r cwmpas ar gyfer Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn eang a bwriadwn iddo gael ei benderfynu'n lleol. Ond rhaid iddo gynnwys o leiaf un o'r mesurau cymedrol canlynol:

  1. Cynyddu plannu blodau gwyllt.
  2. Cynyddu pryfed peillio. 
  3. Lleihau'r defnydd o blaladdwyr.
  4. Newid arferion torri gwair gan awdurdodau lleol (ac awdurdodau cyhoeddus eraill) i annog blodau gwyllt a gwella bioamrywiaeth.
  5. Cynyddu ardaloedd gweirglodd ar dir goleddfol.
  6. Cynyddu plannu coed lleol gan gynnwys coed stryd, perllannau a choetiroedd bach gan gynnwys coedwigoedd bach.
  7. Cynyddu cyfleoedd tyfu bwyd cymunedol gan gynnwys darparu rhandiroedd.
  8. Sicrhau bod siediau ar randiroedd yn cael eu cynnwys mewn datblygiadau a ganiateir.
  9. Gwella mynediad y cyhoedd i ddŵr yfed (ffynhonnau a gorsafoedd ail-lenwi).   

 

Efallai nad y mesurau cymedrol yw'r ffocws na'r rheswm dros y prosiect, ond dylid eu hymgorffori er mwyn sicrhau mwy o werth a budd.

Efallai y bydd prosiectau'n bwriadu:

atal y dirywiad mewn natur e.e.

  • atal a gwrthdroi effaith negyddol arferion hanesyddol ac adfer cynefin ar dir, mewn afonydd, nentydd a phyllau lleol ac yn yr amgylchedd morol
  • lleihau'r defnydd o blaladdwyr, gwrteithiau a chompost mawn
  • lleihau llygredd dŵr
  • newid arferion torri gwair
  • cael gwared ar rywogaethau goresgynnol ac anfrodorol a bygythiadau eraill i natur
  • gwella rheoleiddio a draenio dŵr

 

tyfu natur, e.e.

  • creu dolydd blodau gwyllt a lleoedd i bryfed peillio
  • cynyddu digonedd o rywogaethau
  • datblygu rhwydweithiau ecolegol gwydn, coridorau gwyrdd a darnau bywyd gwyllt
  • cynyddu perllannau cymunedol, capasiti ac argaeledd tyfu cymunedol, rhandiroedd
  • annog natur mewn ystadau y sector cyhoeddus – er enghraifft: adeiladau cyhoeddus, mannau cyhoeddus, gerddi cymunedol ac asedau cyhoeddus eraill
  • cynyddu neu greu mannau gwyrdd trefol, coed stryd, seilwaith gwyrdd trefol a thoeau gwyrdd
  • cynyddu bioamrywiaeth – er enghraifft drwy: helpu pryfed peillio, gwrychoedd, dolydd ac ymylon sy'n llawn blodau, coetiroedd a thrwy greu ardaloedd o weirglodd ar dir goleddfol

 

Newid arferion, e.e.

  • annog a dileu rhwystrau i 'wneud y peth iawn'
  • newid defnydd tir i hyrwyddo natur, adfer cynefinoedd, newid gallu ardal ar gyfer gorlifo neu gwanhau dŵr wyneb
  • gwella ansawdd pridd a dŵr
  • cynyddu mynediad diogel i ddŵr yfed (gorsafoedd ail-lenwi/ffynhonnau dŵr)
  • gwella ansawdd aer/cael gwared ar lygryddion
  • defnyddio seilwaith gwyrdd i leihau llifogydd neu wella argaeledd dŵr
  • caffael, adfer a gwella natur yn ein trefi a'n dinasoedd ac yn yr amgylchedd morol

Sylwch mai dim ond ychydig o syniadau ar gyfer gweithredu yw'r rhain. Rydym yn annog prosiectau i fod yn arloesol.

Gellid cefnogi llawer o brosiectau ar lefel leol ond gellir ystyried rhai prosiectau ar raddfa tirwedd mwy

    Prynu tir

    Gallwn ariannu prosiectau sy'n cynnwys prynu tir sydd (neu a fydd) yn bwysig fel lleoedd lleol ar gyfer natur, ac sydd ar werth y farchnad neu'n is na hynny.

    Rhaid i'r prif resymau dros brynu fod o fudd i adfer a gwella natur yn y tymor hir ac i greu mannau gwyrdd sy'n hygyrch i'r cyhoedd.

    Os ydych eisoes yn rheoli'r tir a/neu'r adeiladau yr ydych am eu prynu, bydd angen i chi ddangos i ni pa fanteision ychwanegol a ddaw yn sgil y pryniant.

    Bydd angen i chi ddangos bod yr holl opsiynau ar gyfer ymrwymo i gytundeb rheoli priodol gyda pherchennog y rhydd-ddaliad wedi'u harchwilio cyn gofyn am grant i'w brynu.

    Gallwn eich helpu i brynu tir os byddwch yn dangos yn eich ffurflen gais:

    • yr arwyddocâd i natur yn lleol, ranbarthol neu genedlaethol, nawr neu, unwaith y bydd y prosiect wedi'i gwblhau. 
    • mae'n amlwg bod angen prynu.
    • sut y caiff natur ei hadfer a/neu ei gwella o ganlyniad i'ch pryniant ac y bydd o leiaf un o'r mesurau cymedrol yn cael ei gyflawni o ganlyniad.
    • bydd unrhyw newidiadau a wnewch i'r tir yn dilyn yr egwyddor 'gwneud dim niwed' ar gyfer natur.
    • gellir cynnwys strwythurau presennol a wnaed gan ddyn yn eich cynnig, ar yr amod eu bod yn cyfrannu at greu lle ar gyfer natur (e.e. drwy ddymchwel neu gadw).
    • eich bod wedi trafod eich cynnig gyda'r Bartneriaeth Natur Leol.
    • bydd y pryniant yn cyfrannu at fwy o bobl yn ymgysylltu â natur.
    • mae'r pris yn adlewyrchu'r cyflwr a'r gwerth yn gywir.
    • mae gennych y gallu a'r arbenigedd i brynu'r tir ac i adfer a gwella natur.
    • mae gennych gynlluniau a chapasiti digonol ar gyfer rheoli a chynnal a chadw asedau naturiol dros gyfnod o 10 mlynedd o leiaf ar ôl cwblhau'r prosiect.

    Rhaid i brosiectau sy'n ymwneud â chaffael tir ddangos gwerth da am arian, cael eu cynllunio'n dda arddangos ei fod yn diwallu anghenion a nodwyd gan y gymuned. Ni fyddwn yn cefnogi pryniannau sydd, yn ein barn ni, yn uwch na gwerth y farchnad.

    Os byddwn yn dyfarnu grant i chi, efallai y bydd angen tâl arnom ar y tir a/neu'r adeiladau. Gallwn ariannu'r holl gostau prynu cysylltiedig megis ffioedd asiantau, ffioedd ystafelloedd gwerthu a threthi. Sicrhewch fod y rhain yn cael eu hadlewyrchu yn eich tabl costau.

    Os yw eich prosiect yn cynnwys prynu eitem, tir neu adeilad treftadaeth, bydd telerau'r grant yn para am gyfnod amhenodol. Os hoffech gael gwared ar yr hyn yr ydych wedi'i brynu yn y dyfodol, gallwch ofyn am ein caniatâd. Efallai y byddwn yn hawlio ein grant yn ôl.

    Y wybodaeth sydd ei hangen arnom am y pryniant:

    • cynllun lleoliad i'w raddfa, gan nodi'n glir faint o dir neu adeilad sydd i'w brynu ac unrhyw fynediad perthnasol i'r tir a'r adeilad.
    • statws presennol y tir, ei gyflwr amgylcheddol presennol, ac asesiad o effaith eich cynlluniau.
    • y cynllun i adfer a gwella natur a'r budd disgwyliedig i natur y pryniant.
    • un prisiad annibynnol. Dylai hyn gynnwys esboniad manwl o sut y daethpwyd i'r asesiad o werth y farchnad. Rydym yn croesawu prisiadau gan y Gwerthwr Dosbarth. Efallai y byddwn hefyd yn trefnu ein prisiad ein hunain. Byddwn fel arfer yn barod i gefnogi pryniant ar ffigur hyd at 10% yn uwch na brig unrhyw ystod mewn prisiad derbyniol
    • tystiolaeth mai'r perchnogion presennol yw'r perchnogion (sydd â theitl cyfreithiol) a bod ganddynt yr hawl i werthu'r tir a/neu adeiladu a throsglwyddo'r teitl i'r perchennog newydd; a thystiolaeth o unrhyw gyfamodau cyfreithiol, neu hawliau (fel pysgota, saethu, mwynau, draenio), neu denantiaethau tymor hir neu dymor byr, neu hawliau tramwy neu fynediad, neu unrhyw fuddiannau eraill sydd ynghlwm wrth y tir neu'r adeilad

    Paratoi eich cais

    Mae'n bwysig eich bod yn meddwl sut y bydd eich prosiect yn bodloni gofynion y cynllun grant hwn.

    Rhaid i'ch prosiect:

    • bodloni'r gofyniad i fod mewn ardal drefol neu ar gyrion trefi, ardal o amddifadedd a/neu ardal sydd â mynediad cyfyngedig i fannau gwyrdd A/NEU gynyddu cyfranogiad ystod ehangach o bobl mewn treftadaeth naturiol yn sylweddol.
    • caffael, adfer neu wella natur
    • darparu natur y gellir ei gweld "o garreg eich drws"
    • darparu ased cyfalaf sydd â chynllun ar gyfer cynnal a chadw yn y dyfodol
    • ganddynt gynllun ar gyfer gweithgarwch lleol, wedi'i gynllunio a'i arwain gan gymunedau. Galluogi cyfranogiad ar gyfer ystod ehangach o bobl; eu helpu i brofi a gwerthfawrogi natur, gan arwain at weithredu unigolion a chymunedol i ddiogelu a gwella natur.
    • dangos manteision lluosog ychwanegol sy'n rhychwantu llesiant amgylcheddol, cymdeithasol, economaidd a diwylliannol
    • deall a gwella bioamrywiaeth bresennol y safle dan sylw
    • dilyn canllawiau derbyniol ar fioamrywiaeth a bioddiogelwch er enghraifft defnyddio planhigion lleol, osgoi rhywogaethau anfrodorol, goresgynnol, gwrteithiau, plaladdwyr a defnyddio deunyddiau mawn

    Yr Iaith Gymraeg

    Mae'n rhaid i chi ystyried y Gymraeg ym mhob agwedd ar eich gwaith a dweud wrthym sut y byddwch yn hyrwyddo ac yn cefnogi'r Gymraeg ac yn adlewyrchu natur ddwyieithog Cymru. Bydd angen i chi ddangos sut y byddwch yn cynnig darpariaeth ddwyieithog yng nghyllideb a chynllun eich prosiect. Dylech gynnwys y gyllideb ar gyfer cyfieithu o dan y categori costau 'Arall' yn adran costau prosiect y ffurflen gais. Os hoffech ragor o wybodaeth ar sut i fod yn ddwyieithog cysylltwch â cymorthcymraeg@heritagefund.org.uk 

    Cydnabyddiaeth

    Bydd angen i chi gydnabod eich grant fel y nodir yng nghanllawiau Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol a chanllawiau Llywodraeth Cymru

    Beth allwch chi wario'r arian arno

    Mae gwariant cyfalaf yn arian sy'n cael ei wario ar fuddsoddi a phethau a fydd yn creu twf yn y dyfodol. Natur yw ein hased mwyaf – mae'n sail i bopeth a wnawn yn awr ac yn y dyfodol, fel cymdeithas. Mae enghreifftiau o wariant cyfalaf yn cynnwys:

    • prynu coed brodorol, llwyni a phlanhigion eraill i greu'r lle lleol ar gyfer natur
    • prynu offer i adfer a gwella natur. Mae gwariant cyfalaf hefyd yn cynnwys hyfforddiant ar ddefnyddio'r peiriannau a phrynu tanwydd i'w ddefnyddio yn ystod y prosiect
    • paratoi safle fel cael gwared ar strwythurau a wnaed gan ddyn i greu lleoedd ar gyfer natur, codi llwybrau newydd (ond nid ailosod), creu ffensys a llwybrau hygyrch i ddiogelu natur, cael gwared ar rywogaethau goresgynnol.
    • prynu tir i greu lleoedd ar gyfer natur a mannau gwyrdd hygyrch.
    • cynllunio prosiectau, caffael a rheoli costau'r prosiect yn ariannol er mwyn dod â'r ased cyfalaf i fodolaeth hyd at 10% o gyfanswm y gronfa
    • cost llafur sy'n gysylltiedig ag unrhyw weithgareddau sy'n gysylltiedig â chreu'r ased naturiol

    Gellir defnyddio hyd at uchafswm o 10% o'r grant cyfalaf hwn i alluogi cyflawni prosiectau. Drwy hyn rydym yn golygu costau cyflawni prosiectau cysylltiedig sy'n eich galluogi i greu'r lle ar gyfer natur megis:

    • cynllunio prosiectau
    • deunyddiau caffael
    • rheolaeth ariannol y prosiect
    • casglu a dadansoddi gwybodaeth reoli am gyflawni prosiectau

     

    Peidiwch â chynnwys costau sefydliadol craidd (neu gyfran ohonynt) fel prydles swyddfa, gwresogi, goleuo, TGCh, gan mai'r rhain yw eich costau rhedeg busnes arferol. Efallai na fyddwch yn cynnwys costau parhaus, costau cynnal a chadw, costau hyfforddi a rhedeg eich sefydliad.

    Costau gweithgareddau

    Gallwch hefyd gynnwys costau sy'n galluogi'r prosiect i gynnwys pobl yn y gwaith o gyflawni a bodloni canlyniad gorfodol Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol y bydd ystod ehangach o bobl yn ymwneud â threftadaeth. Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am ein canlyniad gorfodol yn y canllawiau ymgeisio manwl isod.

    Gall y costau hyn fod hyd at 15% o gyfanswm  y grant y gwnaed cais amdano.

    Gall enghreifftiau o wariant gynnwys:

    • digwyddiadau i hyrwyddo'r cynllun lleoedd ar gyfer natur i'r gymuned ehangach, ac i ddathlu cyflawniadau cymunedol
    • oriau ychwanegol i gydlynydd gwirfoddol presennol recriwtio, hyfforddi a chefnogi gwirfoddolwyr i gymryd rhan mewn darparu'r lle ar gyfer natur
    • arferion da a threuliau gwirfoddoli (yn unol â chanllawiau Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru)
    • gweithgarwch hyrwyddo prosiectau

     

    Allwch chi ddim gwario'r arian ar: 

    • Adennill Cost Llawn - costau craidd y sefydliad
    • Cynnal asedau presennol
    • gwaith adfer neu amnewid asedau presennol sydd eisoes yn lleoedd ar gyfer natur (er enghraifft gatiau, llwybrau)
    • gwaith nad yw'n ymwneud yn bennaf â gwella neu adfer natur fel canolfannau ymwelwyr, dehongli (nid rhaglen fynediad yw hon yn bennaf, rhaid i unrhyw drefniadau mynediad fod yn rhan fach o'r prosiect sy'n seiliedig ar natur yn ei gyfanrwydd)
    • ffocws ar blannu coed; dylai ymgeiswyr gyfeirio at y cynllun Coetir Cymunedol yn lle hynny. Fodd bynnag, gellir cynnwys plannu coed fel rhan o gynllun cyffredinol ehangach.
    • Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod clefyd coed ynn yn broblem sylweddol ledled Cymru, ond nid yw'r rhaglen Lleoedd Lleol i Natur yn canolbwyntio ar hyn. Ni fydd y gronfa'n ystyried ceisiadau am brosiectau i dynnu neu reoli clefyd coed ynn yn unig, oherwydd nid yw'n adfer nac yn gwella natur.

    Efallai y byddwn yn ystyried prosiectau sydd ag elfen fach o glefyd coed ynn, fel rhan o brosiect ehangach i adfer a gwella natur. Bydd angen i'ch cais ddarparu tystiolaeth gref sy'n dangos cynnydd net i fioamrywiaeth a chreu ecosystemau gwydn.

    Sut i ymgeisio ar gyfer £10,000–£100,000

    1. Ewch i'n porth ymgeisio a chofrestrwch gyfrif (neu mewngofnodwch os ydych wedi gwneud cais i Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol o'r blaen).
    1. O'r ddewislen dewiswch £10,000–£100,000.
    2. Llenwch a chyflwynwch Ffurflen Ymholiadau Prosiect, fel y gallwch gael adborth gennym ar eich prosiect cyn i chi gwblhau eich cais llawn.
    3. Pan fyddwch yn barod, cwblhewch a chyflwynwch gais llawn.

    Nid oes ffurflen gais benodol ar gyfer cronfa cyfalaf Lleoedd Lleol ar gyfer Natur ac felly dylech ddilyn y cyfarwyddiadau hyn yn ofalus ochr yn ochr â'n canllawiau rheolaidd ac ateb pob cwestiwn yn ein ceisiadau grant canolig (£10,000–£100,000).

    Mae dolenni i'r canllawiau a'r nodiadau cymorth perthnasol i'w gweld isod.

    Sut i ymgeisio ar gyfer £100,000–£250,000

    1. Am grantiau dros £100,000, dechreuwch drwy gysylltu â swyddfa Cymru Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol drwy anfon e-bost at: natur@heritagefund.org.uk.
    2. Yna, efallai y cewch eich cynghori i fwrw ymlaen fel a ganlyn:
    3. Ewch i'n porth ymgeisio a chofrestrwch gyfrif (neu mewngofnodwch os ydych wedi gwneud cais i Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol o'r blaen).
    4. O'r ddewislen dewiswch £100,000–£250,000.
    5. Llenwch a chyflwynwch Ffurflen Ymholiadau Prosiect, fel y gallwch gael adborth gennym ar eich prosiect cyn i chi gwblhau eich cais llawn.
    6. Pan fyddwch yn barod, cwblhewch a chyflwynwch gais llawn.

    Nid oes ffurflen gais benodol ar gyfer cronfa gyfalaf Lleoedd Lleol ar gyfer Natur ac felly dylech ddilyn y cyfarwyddiadau hyn yn ofalus ochr yn ochr â'n canllawiau rheolaidd ac ateb pob cwestiwn yn ein ceisiadau grant canolig (£10,000–£250,000).

    Mae dolenni i'r canllawiau a'r nodiadau cymorth perthnasol i'w gweld isod.

    Enwi’ch prosiect

    Dechreuwch deitl eich prosiect gyda #NATUR i'n helpu i adnabod eich cais yn gywir. Er enghraifft: #NATUR Blodau Bywyd Gwyllt Abercynon. Mae terfyn o 15 gair.

     

    Gwneud cais am grantiau rhwng £10,000 a £100,000

    You will need to use this guidance alongside the application help notes to answer the questions:

    Adran 1

    Cwestiwn 1a ac 1b – defnyddiwch dudalen 4 y nodiadau cais i'ch helpu i ateb y cwestiynau hyn.

    Cwestiwn 1c – mewn dim mwy na 200 gair dywedwch wrthym:

    • beth fyddwch chi'n ei wneud i stopio, tyfu a gwneud newid i natur
    • a fydd yn cymryd rhan
    • yr hyn y byddwch yn gwario'r cyllid arno
    • sut y byddwch yn cynnwys y Gymraeg o fewn eich prosiect

    Cwestiwn 1d – cyfeiriwch at nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 4 (rhowch eirda grid neu god post os gallwch)

    Cwestiwn 1e – nodwch ddyddiad dechrau a gorffen eich prosiect. 

    Cwestiwn 1f – ysgrifennwch "n/a"

    Cwestiwn 1g – defnyddiwch dudalen 5 y nodiadau cais i ateb y cwestiwn hwn. Efallai y bydd cyngor wedi dod i law gan eich swyddog bioamrywiaeth lleol, yr Ymddiriedolaeth Natur, swyddog cynllunio ac ati.

    Cwestiwn 1h – defnyddiwch y nodiadau cais tudalen 5 i ateb y cwestiwn hwn i ddweud wrthym am y cymunedau rydych yn gweithio gyda nhw

    Cwestiwn 1i ac 1j – defnyddio nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 6 i ateb y cwestiynau hyn.

    Cwestiwn 1k – defnyddiwch nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 6 i ateb y cwestiwn hwn. Bydd angen i chi hefyd arddangos logo Llywodraeth Cymru.

    Adran 2

    2a – rhowch ddisgrifiad o'r safle fel y mae heddiw a sut rydych yn ceisio ei wella gyda'r prosiect hwn. Rhowch wybodaeth ffeithiol i ni am y lle i fyd natur, gan gynnwys:

    • maint y safle mewn metrau sgwâr neu hectarau
    • ai tir, wal werdd, to gwyrdd neu
    • a yw'r tir dan sylw yn cysylltu coetir/lleoedd presennol ar gyfer natur
    • cyflwr presennol y tir
    • nodweddion y tir
    • a oes unrhyw rywogaethau â blaenoriaeth ar y tir. Edrychwch ar y rhestr o rywogaethau â blaenoriaeth
    • pam mae'r safle hwn yn bwysig i'ch ardal leol a'ch cymuned

    Cwestiwn 2b – ticiwch "Tirweddau a Natur"

    Cwestiwn 2c – dywedwch wrthym a oes gan eich safle neu a ydych yn ceisio gwella cynefinoedd neu rywogaethau a warchodir, er enghraifft rhywogaethau a nodwyd mewn Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth, rhywogaethau o blanhigion a warchodir gan Ewrop ac ati

    Cwestiwn 2d – ticiwch yr opsiynau sy'n berthnasol.

    Cwestiwn 2e – cynllun cyfalaf yw hwn felly bydd angen i chi ateb ydw (gweler y diffiniad ar dudalen 2). Dilynwch y nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 8 i roi mwy o wybodaeth i ni.

    Cwestiwn 2f a 2g – defnyddiwch nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 8 a 9 i ateb y cwestiwn hwn.

    Adran 3

    Defnyddiwch nodiadau cymorth ymgeisio tudalen 10 ac 11 i ateb yr holl gwestiynau yn yr adran hon.

    Adran 4

    Ar gyfer y rhaglen grant hon, dim ond y canlyniad 'Bydd ystod ehangach o bobl yn ymwneud â threftadaeth' y mae angen i chi ei chyflawni. Sylwer:

    • ar gyfer y grantiau hyn rydym yn golygu "ein tirweddau a'n natur"
    • mae terfyn o 300 gair ar gyfer yr adran hon
    • nid ydym yn disgwyl i chi gyflawni unrhyw ganlyniadau eraill gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol gyda'r prosiect hwn

    Beth mae'r canlyniad yn ei olygu?

    Bydd mwy o bobl yn ymgysylltu â'n tirweddau a'n natur a byddant yn fwy amrywiol na chyn eich prosiect. Bydd newidiadau wedi deillio'n uniongyrchol o'ch prosiect, ac yn enwedig eich gwaith ymgysylltu â'r gymuned ac ymgynghoriad cymunedol.

    Byddwch yn casglu ac yn dadansoddi gwybodaeth am y bobl sy'n ymgysylltu â'ch treftadaeth naturiol – a'r rhai nad ydynt – cyn, yn ystod ac ar ôl eich prosiect.

    Sut y byddwch yn gwybod beth yr ydych wedi'i gyflawni?

    Byddwch yn gallu dangos bod proffil eich cynulleidfa wedi newid; er enghraifft, mae'n cynnwys pobl o ystod ehangach o oedrannau, cefndiroedd ethnig a chymdeithasol; mwy o bobl anabl; neu grwpiau o bobl nad ydynt erioed wedi ymgysylltu â'ch treftadaeth o'r blaen.

    Byddwch yn gallu dangos sut mae mwy o bobl, a gwahanol bobl, yn ymgysylltu â'n treftadaeth naturiol fel ymwelwyr, cyfranogwyr mewn gweithgareddau, neu wirfoddolwyr, yn ystod eich prosiect ac unwaith y bydd wedi gorffen. 

    Os nad ydych wedi ymgysylltu â'r gymuned o'r blaen, bydd angen i chi ddangos sut y bydd eich prosiect yn cynnwys ystod eang o bobl.

    Adran 5

    Gan ddefnyddio'r cais, nodwch dudalennau 15-17, dywedwch wrthym faint y bydd yn ei gostio i gyflawni eich prosiect. 

    Cyn i chi ddechrau:

    Costau na allwn eu hariannu yn y rhaglen grant hon:

    • Adennill Costau Llawn
    • statudol a/neu gyfrifoldebau cyfreithiol
    • TAW adenilladwy
    • costau prosiect parhaus
    • costau ar gyfer gweithgarwch sydd wedi digwydd cyn dyfarnu grant
    • prosiectau ar dir preifat lle nad oes budd cyhoeddus
    • gweithgaredd yn costio dros 15% o gyfanswm y cais am grant
    • gwaith cynnal a chadw a fydd yn digwydd ar ôl dyddiad dod i ben eich grant

    Adran 6

    Defnyddiwch y nodiadau cymorth ymgeisio tudalennau 18-19 i'ch helpu i ateb pob cwestiwn yn yr adran hon.

    Adran 7

    Defnyddiwch dudalennau nodiadau cymorth y cais 20–22 i'ch helpu i nodi pa ddogfennau ategol sydd eu hangen. 

    Adran 8

    Defnyddiwch dudalen nodiadau cymorth y rhaglen 23 i'ch helpu i ateb y cwestiynau hyn.

    Dangosyddion perfformiad

    Bydd angen i chi ddangos sut mae eich prosiect wedi bod o fudd i'r amgylchedd.

    Beth sydd angen i chi ei wneud

    • Dewiswch y dangosyddion perfformiad sydd fwyaf perthnasol i'ch prosiect o'r rhestr isod.
    • Cyflwynwch eich rhestr o ddangosyddion perfformiad (gan gynnwys sut y byddwch yn mesur pob un) fel atodiad i'ch cais.

    Os byddwch yn llwyddo i gael grant, bydd y dangosyddion perfformiad hyn yn cael eu cynnwys yn y canlyniadau y cytunwyd arnynt ar gyfer y prosiect.   

    Planhigion ac anifeiliaid

    Lleoedd ar gyfer natur/cynefin a gaffaelwyd [wedi'u mesur mewn metrau sgwâr]

    Lleoedd ar gyfer natur/cynefin wedi'u hadfer neu eu gwella [wedi'u mesur mewn metrau sgwâr]

    Waliau/toeau gwyrdd wedi'u creu neu eu gwella [wedi'u mesur mewn metrau sgwâr]

    Cysylltedd – coridorau/llwybrau gwyrdd newydd wedi'u creu/gwella [wedi'u mesur mewn metrau]

    Gwelliannau pryfed peillio [amcangyfrif o'r nifer]

    Cynnydd mewn digonedd o rywogaethau [amcangyfrif]

    Rhywogaethau â blaenoriaeth [nifer a rhywogaethau sy'n bwriadu elwa]
     

    Dŵr

    Capasiti ar gyfer gwanhau llifogydd neu ddŵr wyneb [wedi'i fesur mewn metrau ciwbig]

    Gwell ansawdd dŵr

    Mynediad i ddŵr [nifer y ffynhonnau ail-lenwi/dŵr]

    Aer

    Amcangyfrif o'i ostyngiad mewn CO2 [wedi'i fesur mewn allyriadau cyfatebol]

    Gwell ansawdd aer 

    Tir     

    Lleihau'r defnydd o blaladdwyr/gwrteithiau [a fesurir yn %]

    Tyfu cymunedol [arwynebedd yn ôl metr sgwâr/hectar]

    Tyfu cymunedol [nifer y prosiectau]

    Mannau cyhoeddus gwyrdd hygyrch wedi'u creu [wedi'u mesur mewn metrau sgwâr]

    Gwell mannau cyhoeddus gwyrdd hygyrch [wedi'u mesur mewn metrau sgwâr]

    Buddion/effaith Deddf  Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol

    Cyfanswm nifer yr hyfforddeiaethau a gyflogir ar y prosiect

    Nifer y BBaChau sydd wedi'u lleoli yng Nghymru y byddwch yn eu contractio/is-gontractio

    Amcangyfrif o'r effaith economaidd [wedi'i fesur mewn £]

    Gwirfoddolwyr dan sylw [rhif]

    Cyfrannodd oriau gwirfoddoli

    Gwirfoddolwyr sy'n adrodd am welliant mewn lles o ganlyniad i gynnwys prosiectau [nifer y bobl]

    Asedau cymunedol a grëwyd [rhif]

    Cyflogeion/ymwelwyr/preswylwyr/goddefwyr) a fydd yn gallu "gweld" yr ased a grëwyd [amcangyfrif o'r nifer mewn un diwrnod]