Canllaw ardal leol

Mae'r canllawiau hyn wedi'u cynllunio i'ch helpu i gyflawni ein canlyniad blaenoriaethol: bydd yr ardal leol yn lle gwell i fyw, gweithio neu ymweld.

Rydym yn croesawu prosiectau sy'n mynd ati mewn ardal leol neu'n seiliedig ar le drwy Grantiau Treftadaeth y Loteri Genedlaethol. Rydym am i gyllid treftadaeth gyfrannu at wneud eich ardal yn lle gwell i fyw, gweithio ac ymweld.

"Mae profiad y cyfyngiadau symud a phellter cymdeithasol mewn ymateb i coronafeirws (COVID-19) wedi bod yn ein hatgoffa o werth a phwysigrwydd yr ardal leol."

Beth yw ardal leol neu brosiect sy'n seiliedig ar le?

Mae gweithio ar sail lleoedd yn ymwneud â nodi heriau a chyfleoedd yn nhreftadaeth lle, a datblygu partneriaethau i wneud gwelliannau yn y lle hwnnw.

O ganlyniad i wella treftadaeth yr ardal, bydd pobl leol yn dweud fod yr ardal yn lle gwell i fyw, gweithio neu ymweld. Gall hyn fod drwy newidiadau uniongyrchol y mae eich prosiect yn eu gwneud i'r ardal neu'r lle lleol. Gall hefyd ddod drwy gyfleoedd a ddarperir gennych i bobl leol gymryd rhan, ymweld a mwynhau treftadaeth.

Rydym am i'r prosiectau rydym yn eu hariannu gael effaith gadarnhaol ar bobl a lleoedd. Gall treftadaeth fod wrth wraidd meddwl cydgysylltiedig i greu gwell lleoedd i bobl fyw, gweithio ac ymweld â nhw. Bydd prosiect sy'n canolbwyntio ar ardal leol yn bodloni blaenoriaethau a fynegir gan gymunedau a strategaethau a gyhoeddir yn lleol.

Pan soniwn am ganolbwyntio ar le lleol, nid ydym yn golygu ariannu gweithgareddau mewn lleoliad daearyddol penodol yn unig. Mae gennym ddiddordeb mewn dull seiliedig ar le o ddylunio a chyflwyno prosiect sy'n:

  • gydweithredol, gan gyflwyno amrywiaeth o bartneriaid a chyfranogwyr lleol.
  • wedi'i ymgorffori mewn strategaethau lleol.
  • ei nod yw cyflwyno newidiadau a gwelliannau i leoedd lleol yn ystod a thu hwnt i fywyd y prosiect.

Pwysigrwydd lle ar lesiant

"Mae'r cyfnod clo a chadw pellter cymdeithasol wedi arwain at gynnydd mewn cerdded, beicio, siopa, ymarfer corff a hamddena yn lleol. Mae hyn wedi arwain at fwy o ymwybyddiaeth o'r ardal a'r amgylchedd o'n cwmpas."

Mae profiad y cyfyngiadau symud a phellter cymdeithasol mewn ymateb i coronafeirws (COVID-19) wedi bod yn ein hatgoffa o werth a phwysigrwydd yr ardal leol. Mae wedi dangos sut y gall cysylltu â threftadaeth a natur fod yn hanfodol ar gyfer cynnal llesiant meddyliol a chorfforol.

Mae cyfyngiadau symud ac ymbellhau cymdeithasol wedi arwain at gynnydd mewn cerdded, beicio, siopa, ymarfer corff a hamddena yn lleol. Mae hyn wedi arwain at fwy o ymwybyddiaeth o'r ardal a'r amgylchedd o'n cwmpas.

Beth bynnag fo'r ardal leol, bydd ganddi stori i'w hadrodd a gall gysylltu pobl â lle maen nhw’n byw, yn gweithio ac yn ymweld. Gwyddom fod lleoedd gwell yn cael effaith ar ansawdd bywydau pobl ac yn gwella llesiant.

Gall canlyniad yr ardal leol gynnwys ystod eang o fathau o brosiectau, mawr a bach. Wrth ei wraidd mae'r nod o wella lleoedd i bobl, gyda threftadaeth wrth wraidd hynny.

Enghreifftiau o brosiectau sy'n seiliedig ar lleoedd

Mannau gwyrdd

Gwella mannau gwyrdd trefol a dod â phobl yn nes at natur.

Lleoedd lleol

Gwella treftadaeth – adeiladau hanesyddol, lleoedd, llyfrgelloedd astudiaethau lleol, amgueddfeydd ac ati. Cynnwys cymunedau a datblygu gweithgareddau y gellir ei ddarganfod ar garreg y drws.

Lleoedd cymunedol

Gwella treftadaeth lleoedd lle mae pobl yn dod at ei gilydd, gan gynnwys parciau, lan y môr, strydoedd mawr, amgueddfeydd lleol a'r holl fannau rhyngddynt.

Lleoedd bywadwy

Dod â bywyd yn ôl i ardaloedd a mannau sydd wedi'u hesgeuluso.

Beth sy'n gwneud ardal leol neu brosiect yn seiliedig ar le llwyddiannus?

Bydd cynnwys rhwydweithiau yn eich cynlluniau yn gwneud gwahaniaeth mawr. Adroddodd un o'n hymgynghorwyr Cofrestr Gwasanaethau Cymorth yn ddiweddar: "[mae pobl a chymunedau] gyda rhwydweithiau, wedi'u plygio i mewn yn lleol a chyda strategaethau gwydn, mewn sefyllfa well i fynd i'r afael â sefyllfa'r pandemig a chael golwg ar y dyfodol, bod yn fwy ystwyth a rheoli ansicrwydd."

Gallai prosiectau fod yn gysylltiedig â chynlluniau buddsoddi a gwella yn lleol a chydag asedau neu sefydliadau treftadaeth eraill.

Gallent gynnwys gwelliannau ffisegol i'r ardal leol neu gysylltu pobl â'u treftadaeth leol drwy dechnoleg ddigidol. Hyd yn oed pan na all cymunedau lleol gwrdd wyneb yn wyneb, gallant ddefnyddio grwpiau cyfryngau cymdeithasol a chydweithio ar-lein.

Tri awgrym da ar gyfer ystyried yr ardal leol yn eich prosiect

Meddyliwch yn lleol

P'un a yw eich treftadaeth yn fach, canolig neu’n fawr – o brosiect dehongli bach i brosiect adfywio treftadaeth mawr – meddyliwch yn lleol.

Sut bydd eich prosiect yn cyfrannu at yr ardal leol? Pa flaenoriaethau a strategaethau lleol y bydd yn helpu i'w cyflawni?

Cydweithio

Magwch gysylltiadau â sefydliadau lleol neu grwpiau cymunedol eraill. Meddyliwch y tu hwnt i dreftadaeth a hanes lleol a chynnwys mathau eraill o sefydliadau yn eich prosiect. Mae perthnasoedd a phartneriaethau â sefydliadau angori cymunedol yn rhan bwysig o lawer o brosiectau lleol a phrosiectau lleol llwyddiannus.

Estyn allan

Bydd cynnwys pobl o wahanol oedrannau a chefndiroedd yn eich helpu i gynnig amrywiaeth o weithgareddau, dulliau digidol a gweithgareddau dysgu i wneud profiadau mwy pleserus ac amrywiol i bawb.

Bydd hyn yn eich helpu i gyflawni ein canlyniad gorfodol cynnwys ystod ehangach o bobl mewn treftadaeth. Datgelwch straeon newydd fel bod lleoedd mor berthnasol i gynifer o bobl â phosibl.

Bydd yr ardal leol yn lle gwell i fyw, gweithio neu ymweld.

Beth mae'r canlyniad yn ei olygu

Os yw eich prosiect yn llwyddiannus, bydd pobl yn gweld gwelliant yn eu hardal leol ac yn cael cyfleoedd i gysylltu â'i threftadaeth.

O ganlyniad i wella treftadaeth yr ardal, neu o'r cyfleoedd a ddarparwyd gennych, bydd pobl leol yn dweud bod yr ardal yn lle gwell i fyw, gweithio neu ymweld.

Bydd teimlad o fwy o falchder yn yr ardal leol ac ymdeimlad cryfach o gymuned. Bydd ymwelwyr yn ei chael hi'n hawdd cynllunio eu taith a chael gafael ar wybodaeth o flaen llaw.

Yr hyn yr ydym yn chwilio amdano

O ganlyniad uniongyrchol i'ch prosiect, dylai pobl gydnabod gwelliannau yn eu hardal leol a rhoi mwy o werthfawrogiad i leoedd a mannau a rennir y gymuned.

Bydd ymwelwyr hefyd yn dweud wrthych fod ardal wedi gwella. Byddant yn tynnu sylw at yr hyn y maent yn ei werthfawrogi amdano.

Dylai prosiectau ystyried y weledigaeth ar gyfer gwelliannau sydd gan bobl sy'n byw, yn gweithio ac yn ymweld ag ardal.

Ein nod yw sicrhau y gall treftadaeth wneud mwy o gyfraniad i fywydau, cymunedau a lleoedd pobl. Y ffordd orau o gyflawni hyn yw drwy bartneriaethau a chydweithio â threftadaeth a chymunedau lleol.

Y pethau sy'n dangos fod yr ardal leol yn lle gwell i fyw, gweithio ac ymweld:

  • Bydd treftadaeth o bob math wedi cyfrannu at le mwy 'bywiog', ac yn lle gwell i ymweld ag ef. Bydd preswylwyr neu ymwelwyr yn cydnabod gwelliannau.
  • Beth bynnag fo maint y prosiect – boed yn ardd, parc, adeilad, dyfrffordd, safle treftadaeth, stryd fawr, amgueddfa leol, tref, dinas, ardal, tirwedd, arfordir a phopeth yn y canol – bydd y gwerthusiad yn dangos gwelliant i'r ardal ac i bobl.
  • Bydd treftadaeth wedi trawsnewid ardal leol. Er enghraifft, gallai hyn fod drwy adfywio adeilad a achubwyd dan arweiniad y gymuned neu drwy bobl sy'n gwirfoddoli yn y parc, y gamlas neu'r safle treftadaeth lleol.
  • Mae ardal unigryw yn cael ei diogelu a'i dathlu, gan greu cysylltiadau cryfach â phobl a chymunedau lleol.
  • Gwell ymdeimlad o le – mae gan rai ardaloedd hunaniaeth benodol a all ysbrydoli pobl i gefnogi treftadaeth leol a chysylltu ag eraill.
  • Mae pobl sydd wedi bod yn unedig i wella eu hardal leol bellach yn cyfrannu at gymunedau cryfach a mwy gwydn.
  • Bydd ystod ehangach o bobl yn ymwneud â gofalu am dreftadaeth lle, gan gynyddu ei gadernid.
  • Mae cymunedau lleol yn gallu gofalu am eu treftadaeth yn well yn dilyn eich prosiect.
  • Mae eich prosiect wedi cysylltu â strategaethau lleol neu Gynlluniau Llywodraeth Leol ar gyfer treftadaeth.
  • Mae eich prosiect wedi cysylltu anghenion corfforol, cymdeithasol ac economaidd pobl sy'n byw, gweithio ac ymweld ag ardal.

Darllen pellach ac adnoddau defnyddiol

Cynlluniau sy'n seiliedig ar ardal

Ar gyfer prosiectau mwy, efallai y byddwch yn ystyried gwneud cais am gyllid cynllun ar sail ardal. Mae'r cynlluniau hyn yn rhan o strategaeth neu uchelgais ehangach i wella cyflwr a rheolaeth ardaloedd o werth hanesyddol neu dirwedd. Mae cysylltu pobl â threftadaeth wrth wraidd y cynlluniau hyn.

Menter Treftadaeth

Os yw eich prosiect treftadaeth dros £250,000, mae ganddo sefydliad cymunedol a masnachol sy'n gweithio mewn partneriaeth ac yn ceisio sicrhau twf economaidd drwy fuddsoddi mewn treftadaeth, gall cyllid Menter Treftadaeth fod yn addas. Mae'r cyllid hwn wedi'i gynllunio i achub adeiladau a safleoedd hanesyddol sydd wedi'u hesgeuluso a'u dychwelyd i ddefnydd cynhyrchiol hyfyw.

Mynegai Treftadaeth RSA 2020

Mae gan bob ardal leol 'botensial treftadaeth' heb ei defnyddio. Gellir defnyddio asedau treftadaeth i wella'r ardal leol, yn enwedig i hyrwyddo adferiad ôl-COVID yn lleol.

Wedi'i gynhyrchu mewn partneriaeth â Chronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol, mae Mynegai Treftadaeth Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, Gweithgynhyrchwyr a Masnach (RSA) 2020 yn edrych ar ba leoedd sydd â'r 'potensial treftadaeth' mwyaf yn ôl ardal awdurdod lleol. Mae hyn yn cynnwys:

  • amgylchedd adeiledig hanesyddol
  • pobl, parciau a mannau agored
  • treftadaeth ddiwydiannol
  • tirwedd a threftadaeth naturiol
  • diwylliant ac atgofion

Mae'r mynegai yn ganllaw defnyddiol ar gyfer dod o hyd i gyfleoedd tebygol diriaethol ac anniriaethol yn yr ardal a gall helpu i fesur newid dros amser. Mae map rhyngweithiol lle gallwch ddod o hyd i'ch ardal leol.

Cynllun Lle Arbennig

Mae ein buddsoddiad mewn Cynlluniau Lleoedd Arbennig ledled y DU yn dangos sut y gall treftadaeth ddod yn fwy canolog i agendâu lleol ehangach, megis iechyd ac addysg, mewn lleoliadau gwledig a threfol. Dyma'r syniad o 'dreftadaeth wedi'i rhwydweithio' ar waith.

Darllenwch ein hadroddiadau diweddar i gael rhagor o wybodaeth:

Enghreifftiau o'r prosiect

Ewch i dudalen Ein gwaith am syniadau prosiect ar draws ystod o dreftadaeth.

Gallwch hefyd chwilio Eich ardal chi neu ein Newyddion a Straeon am syniadau ysbrydoledig.

Efallai y bydd gennych ddiddordeb hefyd mewn