Skills and training guidance

Sgiliau a hyfforddiant – canllaw arfer da

Sgiliau a hyfforddiant – canllaw arfer da

Pan fyddwch yn gwneud cais am arian gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, bydd angen i chi roi sylw i rai o'n canlyniadau.

Cyflwyniad

Pan fyddwch yn gwneud cais am gyllid gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, bydd angen i chi fynd i'r afael â rhai o'n canlyniadau. Bydd pobl wedi datblygu sgiliau yw un o naw canlyniad y gall eich prosiect anelu at eu cyflawni gyda'n harian. Pa un yw eich prosiect wedi'i ganolbwyntio'n llawn ar hyfforddiant ai ynteu’n un elfen o brosiect ehangach, mae'r canllaw hwn yn gosod yr hyn y bydd angen i chi ei ystyried er mwyn cyflawni'r canlyniad hwn.

Rydym eisiau ariannu hyfforddiant o safon uchel sy'n bodloni gofynion a blaenoriaethau strategol treftadaeth, gan barhau i'w helpu yn y dyfodol. Yn y canllaw hwn, rydym yn gosod y cwestiynau y bydd angen i chi eu hystyried wrth gynllunio eich prosiect ac rydym wedi darparu cyngor penodol ar brentisiaethau ffurfiol, lleoliadau hyfforddi â thâl eraill a chyfleoedd hyfforddi ychwanegol ar gyfer pobl ifanc.

Bydd ein disgwyliadau yn cyfateb i'r grant rydych yn gwneud cais amdano. Bydd ein staff a'r sawl sy'n gwneud penderfyniad yn ystyried maint eich grant a'ch sefydliad a nifer y canlyniadau rydych yn eu cyflawni wrth asesu p'un a yw eich sgiliau a gweithgareddau hyfforddi o safon uchel ac yn cynnig gwerth am arian.

Bod yn uchelgeisiol

Mae ein huchelgais ar gyfer datblygu sgiliau yn llawer mwy nag ariannu hyfforddeiaethau neu gyrsiau hyfforddi yn unig.

Rydym eisiau i'n buddsoddiad helpu pobl i ddatblygu sgiliau allweddol, helpu sefydliadau treftadaeth i ddod yn fwy cydnerth neu fentrus, neu sicrhau bod treftadaeth mewn cyflwr gwell. Rydym eisiau gweld ystod ehangach o bobl yn ymwneud â threftadaeth drwy greu hyfforddiant mwy cynhwysol, cyflogaeth lefel mynediad a chyfleoedd dyrchafu. 

Gallwch ddatblygu sgiliau drwy weithgaredd hyfforddi strwythuredig (er enghraifft, prentisiaeth ffurfiol), hyfforddiant yn y gwaith neu fewnol, neu gwrs byr allanol. O ganlyniad, dylai staff, gwirfoddolwyr neu bobl ifanc allu dangos cymhwysedd mewn sgiliau penodol, newydd, a byddant wedi ennill cymhwyster achrededig neu wedi'u cefnogi i gael swydd yn y sector treftadaeth lle bo hynny’n briodol. 

Yn dibynnu ar faint a chwmpas eich prosiect a'ch sefydliad, byddwn yn disgwyl gweld eich gweithgarwch sgiliau a hyfforddi yn mynd i'r afael â phrinder sgiliau a nodwyd – absenoldeb cydnabyddedig – yn eich sefydliad neu weithlu'r sector treftadaeth yn gyffredinol. Os ydych yn gwneud cais am grant o dros £250 mil, dylech allu dangos sut bydd eich prosiect yn gwella capasiti'r diwydiant treftadaeth i gyflwyno hyfforddiant cynaliadwy, a sut bydd eich gweithgareddau yn darparu llwybrau gyrfa clir. Mewn prosiectau sy'n canolbwyntio'n llwyr neu yn bennaf ar hyfforddi, bydd angen i chi ddangos model ariannol ar gyfer parhau â'r  ddarpariaeth hyfforddi y tu hwnt i oes eich prosiect.

Sut i ddatblygu gallu a gweithgareddau hyfforddi yn eich prosiect

Wrth hyfforddiant rydym yn golygu'r broses o ddysgu'r sgiliau sydd eu hangen arnoch i wneud swydd neu weithgaredd penodol. I gyflawni ein canlyniad sgiliau, bydd angen i chi gynllunio a nodi'n glir y canlynol yn eich cais:

  • Pa sgiliau neu ddarpariaeth hyfforddiant a gaiff eu datblygu
  • Pam mae'r sgiliau hyn yn bwysig
  • Pwy fydd yn cael eu hyfforddi yn y sgiliau newydd a'u rhoi ar waith
  • Sut byddwch yn trefnu a chynllunio hyfforddiant effeithiol
  • Pwy fydd eich partneriaid er mwyn sicrhau bod yr hyfforddiant o safon uchel
  • Sut byddwch yn mesur llwyddiant (ar gyfer yr unigolyn, ar gyfer y dreftadaeth, ar gyfer eich sefydliad)

Pa sgiliau neu hyfforddiant byddwch yn eu datblygu?

Pan fyddwch yn cynllunio eich prosiect treftadaeth, ystyriwch p'un a oes gan eich staff, gwirfoddolwyr ac ymddiriedolwyr presennol y sgiliau sydd eu hangen i'w gyflwyno. Efallai y byddwch eisiau uwchsgilio eich staff neu wirfoddolwyr presennol neu recriwtio pobl newydd.  Y naill ffordd neu'r llall, mae eich prosiect yn rhoi cyfle i fuddsoddi yn natblygiad eich staff a gwirfoddolwyr ac i sicrhau eu bod yn gallu cyflawni ac elwa ar y grant.

Er enghraifft, os ydych yn cynllunio prosiect hanes llafar ond heb unrhyw brofiad mewnol, ystyriwch p'un a fyddwch yn recriwtio swyddog prosiect neu ymgynghorydd sydd â phrofiad o waith hanes llafar, neu a fyddwch yn cynnwys cost cyrsiau hyfforddi uchel eu parch mewn hanes llafar ar gyfer staff neu wirfoddolwyr presennol. Ystyriwch pa opsiwn fydd orau wrth eich helpu i gyflwyno eich prosiect a'ch cefnogi orau i ymgorffori'r sgiliau newydd hyn yn eich sefydliad ar gyfer y dyfodol.

Efallai byddwch eisiau rhannu sgiliau a gwybodaeth sydd eisoes yn bodoli gydag ystod ehangach o bobl. Meddyliwch am sut byddwch yn rhannu eich sgiliau eich hun a ph'un a oes angen i chi greu cyrsiau ac adnoddau newydd i wneud hyn (er enghraifft, pe byddech yn cynnal ein harolygon bywyd gwyllt, efallai y byddech yn defnyddio nodiadau maes digidol, canllawiau 'sut i', offer trawslunio) ac ystyriwch sut bydd y rhain yn cael eu cynnal a'u rhannu'n ehangach yn ystod ac ar ôl eich prosiect.

Efallai byddwch eisiau creu cyfleoedd cyn-cyflogi i gyflwyno sgiliau treftadaeth penodol i bobl yn eich cymuned – er enghraifft, drwy hyfforddeiaethau i bobl ifanc.

Efallai byddwch eisiau creu prentisiaethau ffurfiol i annog ymgeiswyr newydd i ymuno â gweithlu'r sector treftadaeth a darparu mwy o gyfleoedd gwaith i bobl leol. Gweler Adran 4 isod.

Gallech gysylltu eich gwaith sgiliau i helpu i gyflawni ein canlyniad dysgu hefyd. Gall arddangos y sgiliau treftadaeth sy’n cael eu rhoi ar waith wrth gyflwyno eich prosiect helpu'r cyhoedd i ddysgu am grefftau treftadaeth a gweld cadwraeth a chrefftwyr ar waith. 

Pam mae'r sgiliau hyn yn bwysig

Yn dibynnu ar faint eich prosiect, bydd angen i chi esbonio pam mae'r sgiliau hyn yn bwysig i'ch prosiect, i'ch cymuned neu le, neu i dreftadaeth yn fwy cyffredinol. Ystyriwch pa un ai ffocws eich prosiect yw llenwi bwlch sgiliau o fewn eich sefydliad ynteu a ydych yn dymuno gweithio'n fwy strategol i fynd i'r afael â phrinder sgiliau ehangach yn y sector treftadaeth.

Ystyriwch sut bydd y sgiliau newydd y bydd eich staff neu wirfoddolwyr yn eu dysgu yn ystod eich prosiect yn cael effaith arnynt fel unigolion dros y tymor hwy ac ar y gweithlu yn y sector treftadaeth.

Pa dystiolaeth sydd gennych i ddangos nad oes gan bobl y sgiliau hyn a bod ar y diwydiant treftadaeth eu hangen nawr ac yn y dyfodol? A yw'r sgiliau mewn perygl? Efallai byddwch eisiau cefnogi sgiliau traddodiadol sy'n diflannu wrth i ymarferwyr ymddeol neu sydd yn benodol i'ch ardal.

Hwyrach fod y sgiliau rydych eisiau eu datblygu yn cefnogi treftadaeth mewn perygl? Er enghraifft, gallent fod yn sgiliau i warchod neu gynnal cychod neu eglwysi hanesyddol, sgiliau arolygu i gefnogi ein dealltwriaeth o gynefinoedd morol, neu sgiliau digidol newydd i gefnogi’r gwaith o ofalu am archifau bregus.

Mae gan lawer o gyrff treftadaeth ddogfennau polisi neu strategaethau gweithlu sy'n gosod blaenoriaethau ar gyfer datblygu sgiliau. Gallwch ddod o hyd i fwy o wybodaeth ar ein Cymuned Ar-lein.

Pwy gaiff eu hyfforddi yn y sgiliau newydd?

A fyddwch yn hyfforddi staff neu wirfoddolwyr presennol neu'n recriwtio a hyfforddi staff, hyfforddeion neu wirfoddolwyr newydd fel rhan o'ch prosiect? Esboniwch pam mae'r dull rydych wedi ei ddewis yn gweithio orau ar gyfer eich sefydliad a sut bydd y sgiliau hyn yn cael eu rhoi ar waith yn ystod y prosiect a thu hwnt.

Ystyriwch roi sylw i'n canlyniad cynhwysiant, sef ‘bydd ystod ehangach o bobl yn ymwneud â threftadaeth’, trwy eich gweithgareddau hyfforddi.

Wrth feddwl ynglŷn â recriwtio cynhwysol, mae ein gwaith ymchwil yn dweud wrthym fod arweinwyr prosiect llwyddiannus:

  • yn ystyried lleoliad daearyddol eu prosiect a defnyddio gwybodaeth sydd ar gael ar gefndir cymunedau lleol o ran amrywiaeth i ddeall cyrhaeddiad posibl
  • yn realistig ac yn gosod nodau CAMPUS (Cyraeddadwy, Amserol, Mesuradwy, Penodol, Uchelgeisiol, Synhwyrol) yng ngoleuni cyd-destun daearyddol eu prosiect
  • yn cynnal dadansoddiad o anghenion sy'n nodi'r heriau a'r rhwystrau sy'n debygol o gael eu hwynebu gan unigolion neu grwpiau sy'n cymryd rhan yn yr hyfforddiant, yn enwedig os nad ydynt wedi'u cynrychioli'n dda yn y gweithlu ar hyn o bryd
  • yn defnyddio partneriaid a rhwydweithiau lleol sy'n gweithio ar lawr gwlad i gynyddu mynediad i grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol
  • yn defnyddio deunyddiau marchnata sy'n hyrwyddo ehangu mynediad ac ystyried y defnydd o iaith a lluniau er mwyn denu’r bobl rydych eisiau eu denu

Sut byddwch yn trefnu a chynllunio hyfforddiant effeithiol?

Yn dibynnu ar faint ac amserlen eich prosiect, bydd angen i chi ystyried y ffordd orau o drefnu a chynllunio gweithgarwch hyfforddi effeithiol. Peidiwch â rhoi amcangyfrif rhy isel o’r amser a'r adnoddau sydd eu hangen i gomisiynu a chontractio hyfforddwyr allanol, datblygu cyrsiau newydd gyda darparwyr hyfforddiant allanol, neu greu cyfleoedd hyfforddi mewnol. Mae'n cymryd amser i ddatblygu partneriaethau effeithiol gydag asiantaethau cymorth a darparwyr hyfforddiant – efallai bydd angen i chi gynllunio o gwmpas amserlenni presennol ysgolion, colegau neu ddarparwyr prentisiaethau.

Mae profiad wedi dangos bod angen i brosiectau ganiatáu amser ychwanegol pan fydd prentisiaid neu hyfforddeion yn cefnogi’r gwaith o gyflwyno prosiect – er enghraifft, gweithgaredd adeiladu neu gadwraeth. Bydd angen amser ar recriwtiaid newydd i ddysgu'r sgiliau newydd cyn eu rhoi ar waith a bydd angen iddynt hefyd gael goruchwyliaeth a chymorth oddi wrth aelodau profiadol o staff.

Ystyriwch p'un a gaiff amser y flwyddyn effaith ar yr hyfforddiant rydych yn ei gynllunio ac am ba hyd ddylai'r hyfforddiant barhau. Er enghraifft, a fydd yr hyfforddiant yn cyd-fynd ag amseroedd tawel neu brysur i’ch sefydliad, a allai'r tywydd gael effaith ar yr hyfforddiant (er enghraifft, os ydych yn yr awyr agored neu mae problemau teithio yn gyffredin ar eich safle), a fyddai cyfnod hyfforddiant o chwe mis yn galluogi hyfforddai i weld ystod lawn eich gwaith (er enghraifft, os yw'n arddwriaethol neu’n dibynnu ar y tymhorau), neu a fydd angen ystyried amserlen coleg wrth recriwtio?

Pwy fydd yn eich partneriaid?

Mae'n bwysig nodi darparwyr hyfforddiant a all gefnogi eich anghenion ac anghenion eich hyfforddeion. Nid yn unig y mae darparu hyfforddiant achrededig yn darparu lefel o sicrwydd ansawdd ond mae hefyd yn cefnogi cyfranogwyr i ddatblygu eu CVau a chael swydd neu barhau â'u datblygiad proffesiynol.

Gallwch weithio gyda choleg neu ddarparwr hyfforddiant i gyflwyno cymwysterau galwedigaethol, dysgu achrededig neu brentisiaethau. I ddatblygu gallu hyfforddi eich sefydliad eich hun, efallai bydd angen i chi gynnwys hyfforddiant ar gyfer staff mewn sgiliau asesu a dilysu mewnol.

Sut byddwch yn mesur llwyddiant?

Mae'n bwysig cynllunio gwaith gwerthuso ar ddechrau eich prosiect. Mae angen i chi gasglu data sylfaenol ar hyfforddeion – gallai hyn fod ar sgiliau, gwybodaeth neu hyder presennol cyfranogwyr er mwyn i chi allu mesur effaith eich ymyriad hyfforddi. Byddwn yn gofyn i chi gasglu data demograffig gan unigolion sy'n cymryd rhan yn eich prosiect hefyd.

Defnyddiwch offer megis hunanasesu, dyddiaduron gwaith neu bortffolios i fonitro sut mae'r hyfforddiant yn cael effaith ar unigolion a defnyddiwch y cymwysterau sy’n cael eu cwblhau neu nifer y bobl sy’n cael gwaith o ganlyniad i helpu i fesur llwyddiant. Gall y data rydych yn ei gasglu gael ei gefnogi drwy astudiaethau achos neu ffilmiau, a all greu darlun byw o effaith hyfforddiant ar unigolyn a'r cyfleoedd ar gyfer gyrfaoedd yn y sector treftadaeth.

Bydd ymyriadau hyfforddiant hefyd yn cael effaith ar eich sefydliad ac mae'n bwysig cofnodi hyn yn ogystal. Gallai’r effaith gynnwys gallu eich sefydliad i gyflwyno hyfforddiant yn y dyfodol, newid mewn ymarferion recriwtio i gefnogi gweithlu mwy amrywiol, ymgorffori cyfleoedd prentisiaeth o fewn strwythurau staffio, partneriaethau cynaliadwy gyda darparwyr hyfforddiant, creu incwm o ddarparu hyfforddiant, neu gefnogi cydnerthedd treftadaeth drwy gefnogi menter. 

Prentisiaethau

Mae creu rolau i brentisiaid o fewn eich prosiect yn gyfle i ddarparu llwybrau newydd at gyflogaeth yn y sector treftadaeth. Gall cyflogi prentisiaid fel rhan o'ch prosiect gynnig buddiannau enfawr i'ch prosiect a sefydliad, gan gynnwys y canlynol:

  • cyflwyno pobl dalentog newydd a safbwynt gwahanol
  • sicrhau bod gennych y bobl gywir gyda'r sgiliau cywir i gyflwyno'ch prosiect a chefnogi dyfodol eich sefydliad
  • datblygu gallu eich staff eich hun i rannu eu sgiliau a gwybodaeth a chefnogi cynllunio ar gyfer olyniaeth
  • cael mynediad at arian gan y llywodraeth i gyflwyno hyfforddiant i brentisiaid (e.e. drwy gyd-fuddsoddi neu ddefnyddio'r ardoll brentisiaethau yn Lloegr).

Beth yw prentisiaeth?

Mae prentisiaeth yn swydd lle darperir hyfforddiant wedi'i strwythuro yn y gwaith gan y cyflogwr, yn ogystal â hyfforddiant y tu allan i'r gwaith a ddarperir gan ddarparwr hyfforddiant. Mae'r prentis yn cwblhau cymhwyster (y brentisiaeth neu gymhwyster galwedigaethol penodol). 

Cyn cynnwys rolau i brentisiaid yn eich cais i Gronfa Dreftadaeth y Loteri, bydd angen i chi nodi pa fframwaith neu safon prentisiaeth gymeradwy y byddant yn ei dilyn, fel y cydnabyddir gan y sefydliadau sgiliau cenedlaethol perthnasol. Bydd angen i hyn gyd-fynd â'r swydd a'r sgiliau sy’n ofynnol gan eich prentis i gyflawni ei waith.

Mwy ynglŷn â phrentisiaethau ledled y DU:

Y Sefydliad Prentisiaethau (Lloegr)

Datblygu Sgiliau'r Alban (Yr Alban)

Busnes Cymru (Cymru)

Sgiliau i Lwyddo (Gogledd Iwerddon)

Gweler Adran 5 am ffyrdd o gynnwys hyfforddiant yn eich prosiect os nad yw'r sgiliau y mae angen i chi hyfforddi ynddynt yn cael eu cwmpasu gan fframwaith neu safon prentisiaeth.

Cyflogi prentisiaid

Gall prentisiaethau fod yn rhan o brosiect ehangach neu'r prif ffocws. Rydym yn disgwyl gweld y canlynol yn eu lle i sicrhau bod y cyfleoedd prentisiaeth rydym yn eu hariannu o safon uchel:

  • rôl ystyrlon â thâl gyda swydd-ddisgrifiad
  • hyfforddiant sy’n cael ei gyflwyno yn unol â safon prentisiaeth berthnasol ar lefel briodol, a allai fod yn Lefel 2 neu Lefel 3 neu’n uwch
  • darparwr hyfforddiant addas ac (yn Lloegr yn unig) asesydd pwynt terfyn, wedi'i nodi a'i gynnwys
  • strwythur hyfforddi clir, a gweithio ochr yn ochr â phobl fedrus
  • ystyriaeth o'r cyfle i amrywio'r gweithlu gan ddefnyddio dulliau gwahanol o recriwtio a phartneriaid
  • dulliau cymorth ar waith, e.e. gofal bugeiliol ar gyfer pobl ifanc yn eu swydd gyntaf
  • ystyriaeth o lwybr gyrfa clir a chefnogaeth wedi’i darparu i sicrhau y bydd swydd neu hyfforddiant pellach yn dilyn

Os ydych yn gwneud cais am grant sy'n fwy na £250,000, gellir llunio'r manylion a'r swydd-ddisgrifiadau yn eich cyfnod datblygu a'u cynnwys yn eich cais ail rownd.

Lleoliadau treftadaeth arbenigol a phrentisiaethau a rennir

Os nad yw eich prosiect yn gallu cefnogi rhywun i gwblhau prentisiaeth lawn (er enghraifft, os nad yw eich prosiect yn cwmpasu'r amrediad cyflawn o sgiliau gofynnol neu na fydd yn parhau am hyd prentisiaeth), gallech weithio gyda sefydliad hyfforddi lleol i ddarparu lleoliadau treftadaeth arbenigol ar gyfer prentisiaid sydd wedi’u lleoli gyda sefydliadau eraill. Byddai angen i chi fod yn glir yn eich cais o ran faint o gyfleoedd rydych yn bwriadu eu cyflwyno a gyda pha bartneriaid byddwch yn gweithio.

Mae’r Cynllun Prentisiaethau a Rennir yn y sector adeiladu yn galluogi prentisiaid i gwblhau rhaglen brentisiaeth lawn drwy weithio gyda nifer o gyflogwyr gwahanol i gael y sgiliau sydd eu hangen arnynt i ddod yn gymwys.

Gweithio gyda'ch contractwyr adeiladu

Gall cynnwys partneriaid adeiladu yn eich cynlluniau hyfforddi gefnogi’r gwaith o rannu sgiliau adeiladu treftadaeth gyda gweithwyr proffesiynol newydd a sefydledig. Mae’r prosiect Flax Mill Maltings yn Amwythig yn datblygu cymalau enghreifftiol a fydd yn cefnogi prosiectau cyfalaf o bob maint i weithio gyda'u contractwyr adeiladu i gefnogi cyfleoedd hyfforddi ehangach. Fel prosiect ar raddfa fawr, mae wedi creu cyfleoedd hyfforddi gydag amrediad o bartneriaid ar wahanol lefelau a allai gael eu haddasu ar gyfer prosiectau llai.

Lleoliadau hyfforddi strwythuredig

Nid yw pob swydd sy'n ymwneud â threftadaeth yn cael ei pharu â llwybr prentisiaeth oherwydd bod y nifer o bobl fedrus sy'n ofynnol gan yr economi yn rhy fach. Lle nad oes safon neu fframwaith prentisiaeth ar gael ar gyfer rôl benodol, gall creu lleoliad hyfforddi strwythuredig â thâl gefnogi trosglwyddo sgiliau treftadaeth penodol o ymarferydd profiadol i aelod newydd o staff.

Yn unol â'r gofynion ansawdd ar gyfer prentis, byddem eisiau gweld y canlynol yn eu lle i sicrhau cyfleoedd hyfforddi strwythuredig sy’n ystyrlon ac o ansawdd:

  • rôl sydd wedi’i nodi’n glir gyda swydd-ddisgrifiad
  • bwrsariaeth neu gyflog yn unol â'r isafswm cyflog cenedlaethol ar gyfer oed y prentis
  • cynllun hyfforddi wedi’i bersonoli sy'n galluogi'r hyfforddai i weithio ochr yn ochr ag un neu fwy o weithwyr proffesiynol treftadaeth profiadol yn y gweithle
  • y cyfle i gwblhau cymwysterau achrededig neu broffesiynol lle maent ar gael, neu bortffolio o waith os nad ydynt ar gael, er mwyn creu cyfle realistig ar gyfer dilyniant a chyflogaeth

Gwnaeth y prosiect Blyth’s Ship Building Heritage, a gyflwynwyd gan Blyth Tall Ship, lenwi bwlch yn y llwybr dilyniant ar gyfer pobl sydd â diddordeb mewn adeiladu cychod traddodiadol drwy ddatblygu cymhwyster galwedigaethol pwrpasol ar Lefel 1 mewn Gweithrediadau Peirianneg. Cafodd hwn ei gyflwyno gan gwrs wyth wythnos (dau ddiwrnod yr wythnos), sydd erbyn hyn yn cael ei gynnig i'w holl hyfforddeion a gwirfoddolwyr peirianneg llai profiadol. O'r hyfforddeion gwreiddiol, mae 40% wedi mynd ymlaen i astudio cyrsiau mewn addysg bellach a 30% i chwilio am waith. Caiff yr effaith ei disgrifio yn eu fideo.

Gall lleoliadau hyfforddiant strwythuredig gael effaith gadarnhaol ar yr unigolyn dan sylw ac ar y sefydliad sy'n cynnal ac yn cefnogi'r hyfforddai. Bydd angen i chi ystyried y cymorth ychwanegol y bydd ei angen ar hyfforddai newydd oddi wrth staff o fewn eich sefydliad, yr hyfforddiant y gall fod ei angen ar eich staff, ac unrhyw gostau cysylltiedig y bydd angen mynd iddynt er mwyn cynnig cyfle llwyddiannus.

Datblygu sgiliau ar gyfer pobl ifanc dros 14 oed

Mae gwaith ymchwil wedi dangos bod dal gwaith i'w wneud i hyrwyddo gyrfaoedd treftadaeth i bobl ifanc. Efallai eich bod eisoes yn ymwneud â phobl ifanc drwy weithgareddau dysgu, cynnig profiad gwaith neu gyfleoedd gwirfoddoli mewn partneriaeth ag ysgolion lleol neu drwy gynlluniau megis Gwobrau Dug Caeredin. Gall cynnwys cyfleoedd i ddatblygu sgiliau cyflogadwyedd a chyfeirio at gyfleoedd gyrfa yn y sector treftadaeth ychwanegu at werth eich prosiect a chefnogi pobl ifanc leol i ymgysylltu â threftadaeth mewn ffordd wahanol.

Fel rhan o’r Temperate House Project yng Ngerddi Kew, cafodd rhaglen Eglurwyr Ifanc ei sefydlu i ddarparu pobl ifanc dan anfantais â'r sgiliau, yr hyder a’r cymwysterau i ymgysylltu ag ymwelwyr Kew. Cafodd y bobl ifanc gefnogaeth i symud ymlaen at hyfforddiant ac addysg bellach mewn gwyddoniaeth planhigion a garddwriaeth. 

Mae hefyd nifer o lwybrau ffurfiol i gyflogwyr sy'n dymuno cynnig hyfforddiant neu brofiad gwaith ar gyfer pobl ifanc, gan gynnwys:

  • Mae Prentisiaethau Sylfaen (yr Alban), wedi’u cynllunio i helpu plant ysgol ym mlynyddoedd S5 ac S6 (16–18 oed) i gael profiad gwaith go iawn a gwerthfawr a chael mynediad at ddysgu yn y gwaith fel rhan o'u profiad fel disgyblion hŷn, ochr yn ochr â chymwysterau ‘Uwch’ neu ‘Genedlaethol’. Mae 12 fframwaith ar gael, gan gynnwys y Cyfryngau Creadigol a Digidol, Peirianneg a Sgiliau Busnes, oll yn berthnasol i'r sector treftadaeth. Gall Prentisiaethau Sylfaen roi cychwyn da i bobl ifanc mewn gyrfa trwy eu darparu â chyfleusterau a gydnabyddir gan ddiwydiant a'r profiad y mae cyflogwyr yn chwilio amdano.
  • Mae hyfforddeiaeth (Lloegr) yn rhaglen addysg a hyfforddi gyda phrofiad gwaith sydd wedi'i chynllunio i helpu pobl ifanc rhwng 16 a 24 oed i fod yn 'barod am waith'. Mae hyfforddeiaethau yn cynnig yr hyfforddiant paratoi am waith, Saesneg, mathemateg a phrofiad gwaith hanfodol sydd eu hangen i sicrhau prentisiaeth neu gyflogaeth ar gyfer pobl ifanc sydd heb y sgiliau neu brofiad priodol eto.
  • Mae Diploma Uwch Bagloriaeth Cymru (Cymru) yn cynnwys Her y Gymuned sy'n gofyn i fyfyrwyr gynnal archwiliad ar sgiliau unigol a chynllunio gweithgaredd cymunedol sy'n cynnwys isafswm o 30 awr o wirfoddoli. Mae heriau’r gymuned cymeradwy yn cynnwys enghreifftiau gan Cadw, Cyfoeth Naturiol Cymru, Amgueddfa Cymru, Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Phrosiect Cofeb Rhyfel Powys.
  • Mae T Levels (Lloegr) yn rhaglenni technegol dwy flynedd o hyd sy’n dod i’r amlwg, wedi'u cynllunio gyda chyflogwyr i roi'r sgiliau i bobl ifanc sydd eu hangen ar y diwydiant, gan gynnwys llwybrau digidol, adeiladu, peirianneg, amgylcheddol a chreadigol. O 2020, byddant yn rhoi dewis technegol amgen yn lle Safonau Uwch i fyfyrwyr rhwng 16 ac 18 oed, gan eu helpu i gael swydd grefftus. Mae T Levels yn cynnwys lleoliad mewn diwydiant am o leiaf 45 diwrnod a bydd cyfleoedd i gyflogwyr treftadaeth ddod ynghlwm.

Roedd prosiect yr Upper Nidderdale Landscape Partnership yn cynnwys rhaglen sylfaen ar gyfer sgiliau treftadaeth, gan ddarparu hyfforddiant galwedigaethol mewn sgiliau traddodiadol ar gyfer pobl ifanc yn Nidderdale. Fel rhaglen astudio amser llawn, roedd yn cynnwys hyfforddiant o safon uchel a lleoliadau gwaith arbenigol, gan helpu myfyrwyr i gael cyfnod pontio cadarnhaol rhwng yr ysgol a chyflogaeth neu addysg bellach.

Cyllidebu ar gyfer hyfforddiant

Mae angen i hyfforddiant, hyd yn oed os yw'n cael ei gyflwyno’n fewnol, gael ei gostio'n briodol. Mae costau enghreifftiol yn cynnwys:

  • Cost hyfforddwyr a chyrsiau hyfforddi
  • Costau cofrestru ac asesu ar gyfer dysgu achrededig
  • Costau ‘cyd-fuddsoddi’ hyfforddiant i brentisiaid a chostau asesu lle bo'n briodol (Lloegr yn unig)
  • Hyfforddiant Hyfforddi'r Hyfforddwr neu hyfforddiant asesu neu ddilysu mewnol ar gyfer staff
  • Costau recriwtio, e.e. dyddiau blasu ar gyfer recriwtiaid newydd posibl, costau teithio ar gyfer pobl sy'n dod am gyfweliad, dulliau recriwtio newydd i apelio at ystod ehangach o bobl 
  • Cyflogau i brentisiaid neu fwrsariaethau i gefnogi lleoliadau hyfforddi â thâl lle nad oes safonau prentisiaeth ar gael
  • Cymorth ariannol ychwanegol i oresgyn rhwystrau rhag ymuno â'r gweithlu treftadaeth (e.e. aelodaeth o gyrff proffesiynol, cyllideb hyfforddi a theithio ar gyfer hyfforddeion, cronfa galedi, costau cerdyn rheilffordd neu bàs bws blynyddol, bonws cwblhau) 
  • Cyfarpar i gefnogi hyfforddiant yn y gwaith (e.e. offer y fasnach, cyfarpar diogelu, cyfarpar TG i gefnogi dysgu)

Os ydych yn sefydliad sy'n talu’r ardoll brentisiaethau yn Lloegr, nid ydych yn gallu hawlio eich cyfraniad at yr ardoll fel rhan o'ch prosiect. Os ydych yn cyflogi prentisiaid fel rhan o'ch prosiect, fodd bynnag, gellir defnyddio’r costau hyfforddi ac asesu prentisiaethau y bydd eich sefydliad yn talu drwy’r gwasanaeth prentisiaeth digidol fel arian cyfatebol.

Mwy o wybodaeth ac adnoddau

 

 

Astudiaethau achos

Gwnaeth prosiect Waterway Heritage Skills Glandŵr Cymru greu cyflenwad o ymgeiswyr ar gyfer prentisiaethau'r dyfodol ar draws yr ymddiriedolaeth. Gwnaeth yr hyfforddeiaethau 12 mis greu cyfleoedd blasu ar gyfer pobl ifanc yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr, caniatáu iddyn nhw benderfynu a fyddai gyrfa ym maes adeiladu treftadaeth yn addas ar eu cyfer, a galluogi'r ymddiriedolaeth i asesu addasrwydd y bobl ifanc ar gyfer y brentisiaeth uwch.  Allan o 45 hyfforddai, mae 23 yn dal i fod ynghlwm â'r ymddiriedolaeth, mae tri mewn swyddi treftadaeth eraill ac mae tri yn astudio ar gyfer gradd.

Er enghraifft, cynnwys rôl prentisiaeth o fewn y strwythur staffio ar gyfer eich prosiect i gefnogi ymgysylltu â’r gymuned neu weithgareddau dysgu. Ystyriwch, hefyd, pa sgiliau y bydd angen ar eich staff presennol i gefnogi prentis yn effeithiol, e.e. gallech gynnwys costau ar gyfer cwrs 'Hyfforddi’r Hyfforddwr' neu gallent gysgodi gweithwyr mewn sefydliadau eraill sy'n fwy profiadol mewn recriwtio a gweithio gyda phrentisiaid a darparwyr hyfforddiant.

Er enghraifft, darparu teithiau het galed ac arddangos sgiliau i hyrwyddo sgiliau adeiladu treftadaeth arbenigol i'r diwydiant adeiladu ehangach neu golegau lleol, neu ddarparu mynediad i'r cyhoedd i 'gadwraeth ar waith', fel y'i dangoswyd yn y Painted Hall

Dychwelodd prosiect CALANAS – Transforming Textile Traditions y peiriannau cribo a nyddu hanesyddol yn y felin newydd yn Uist at ddefnydd cynhyrchiol, gan ailgysylltu'r gymuned leol â threftadaeth gwaith gwlân yn Ynysoedd Heledd. Wedi'u cefnogi gan diwtoriaid arbenigol, gwnaeth saith o bobl leol ymgymryd â lleoliadau hyfforddi â thâl ym maes crefftau peirianneg mewn melin er mwyn cael defnyddio'r felin unwaith eto. Erbyn hyn, mae'r felin yn cyflogi pump o bobl mewn swyddi gwahanol â thâl.

Gwnaeth prosiect BAM! Sistahood! Canolfan Angelou weld galw mawr am hyfforddiant gan fenywod du ac o leiafrifoedd ethnig a oedd yn dymuno cael hyfforddiant treftadaeth ac yr oedd angen cymorth arnynt i gymryd rhan. Cafodd hyn ei gyflawni drwy ddarparu gofal plant a thripiau a gweithgareddau wedi'u hystyried yn dda. Gwnaeth recriwtio gwirfoddolwyr a hyrwyddwyr cymunedol greu modelau rôl cadarnhaol a helpu i gefnogi'r menywod i ddatblygu sgiliau digidol mewn partneriaeth â Choleg Gateshead a Northumberland a sgiliau hanes llafar gydag Archifau ac Amgueddfeydd Tyne a Wear.

Gwnaeth y prosiect ‘MADHOUSE, My House?’, a gyflwynwyd gan Access All Areas, ddarparu hyfforddiant mewn sgiliau ymchwil, hanes llafar a hwyluso gweithdai i wyth o bobl gydag anableddau dysgu. Gwnaeth partneriaeth grŵp ymchwil Hanes Cymdeithasol Anabledd Dysgu sicrhau y cafodd yr hyfforddiant ei gyflwyno mewn modd hygyrch i gyfranogwyr. Drwy’r prosiect, gwnaeth Access All Areas newid yn y ffordd maen nhw'n gweithio – maen nhw nawr yn defnyddio hyfforddwyr a chyd-hwyluswyr ag anableddau dysgu ar draws eu holl ddarpariaeth, gan eu talu hefyd.

Gwnaeth Cairngorms Mountain Heritage Project, a arweiniwyd gan Ymddiriedolaeth Mynediad Awyr Agored yr Alban, gynnig rhaglen hyfforddi strwythuredig ar sgiliau adeiladu llwybrau. Cynlluniwyd y cwrs dwys wyth mis i fodloni gofynion cymhwyster SVQ Lefel 2 mewn Cadwraeth Amgylcheddol. Ar ddiwedd yr hyfforddiant, gwnaeth tri hyfforddai sefydlu cwmni newydd, a oedd yn gallu cynnig prisiau wedyn ar gyfer contractau lleol. Mae'r cwmni'n parhau mewn busnes, gan gynnig cyflogaeth i chwech o bobl erbyn hyn, ac mae’n parhau i gefnogi’r gwaith o ddarparu gweithgarwch treftadaeth. Roedd cefnogaeth gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri hefyd yn galluogi'r ymddiriedolaeth i sefydlu ei hun fel canolfan gymeradwy ar gyfer cymwysterau SVQ ac mae'n parhau i gyflwyno hyfforddiant yn y gwaith.

Mae Prosiect Auckland a Choleg Bishop Auckland wedi cydweithio i greu Academi Auckland, sef partneriaeth sy'n cynnig ystod eang o gyfleoedd prentisiaeth o safon uchel i'r gymuned leol. Bydd y castell yn ceisio llenwi dros 100 o swyddi amser llawn a rhan amser newydd pan fydd yn ailagor i'r cyhoedd, ac, i gyflawni hyn, roedd angen iddynt ddechrau hyfforddi yn gynnar. Gwnaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri gefnogi 34 o brentisiaid ar draws nifer o feysydd yn y busnes, gan gynnwys arlwyo, garddwriaeth, twristiaeth ac ymgysylltu â’r gymuned. Mae'r ymddiriedolaeth yn falch o'r effaith gadarnhaol a gyflawnwyd drwy ei rhaglen brentisiaeth, sydd wedi creu etifeddiaeth barhaol ar ei gweithlu https://vimeo.com/258630016

 

Atodiad Maint
Download as PDF136.13 KB 136.13 KB