Evaluation guidance

Gwerthuso Canllawiau arfer da

Gwerthuso Canllawiau arfer da

Yn y canllawiau hyn, rydym yn darparu peth gwybodaeth ynglŷn â sut i gynnal gwerthusiad o'ch prosiect a ariennir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri. Mae hwn yn cynnwys cyngor a syniadau ar gyfer creu eich adroddiad gwerthuso, yn ogystal â gwybodaeth am werthuso'r canlyniadau y mae eich prosiect am eu cyflawni.

Beth yw gwerthusiad?

Trwy werthuso prosiect, gallwch ganfod pa mor dda y mae wedi bodloni'i amcanion, yn ogystal â pha mor effeithiol, effeithlon a chynaliadwy ydoedd.

Dylech gynnwys gwerthuso o fewn eich prosiect o'r dechrau, bydd hyn o gymorth i chi brofi'r hyn a gyflawnwyd, a gwella gweithgarwch prosiect parhaus. Mae angen i chi greu cynllun gwerthuso ar ddechrau eich prosiect. Fel rhan o'r cynllun hwn, bydd angen i chi gasglu data ar gychwyn eich prosiect (data sylfaenol).

Pam y mae gwerthuso yn bwysig i Gronfa Dreftadaeth y Loteri?

Bwriad Cronfa Dreftadaeth y Loteri yw ariannu prosiectau sy'n gwneud gwahaniaeth i dreftadaeth, pobl a'u cymunedau. Mae gofyn i'n prosiectau gynnal hunanwerthusiadau yn ein cefnogi i ddangos y gwahaniaeth hwnnw ac i wybod a yw prosiect wedi gwario'i arian mewn modd priodol ac wedi cyflawni'r canlyniadau a ddymunwyd. Rydym yn adrodd ar y canlyniadau hyn trwy werthuso rhaglenni yn barhaus, sydd yn dibynnu'n aml ar wybodaeth o hunanwerthusiadau ar lefel y prosiect. Mae gwerthuso rhaglenni yn helpu Cronfa Dreftadaeth y Lotri i ddysgu trwy’r ffyrdd canlynol:                 

  • Monitro – rhoi gwybod i ni a yw'n strategaeth ar y trywydd cywir?
  • Tystiolaethu - dweud wrthym a yw'n rhaglenni yn cyflawni eu hamcanion?
  • Dilysu – ein hysbysu a ydym yn gwneud y penderfyniadau ariannu cywir?
  • Gwella – dangos i ni a allwn ni wella os fyddwn yn newid rhywbeth?
  • Ymchwilio – ychwanegu at ein gwybodaeth.
  • Eirioli – rhoi tystiolaeth i fwrdd Cronfa Dreftadaeth y Loteri i gefnogi gweledigaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri.

Sut i greu gwerthusiad da

Model rhesymeg

Mae defnyddio model rhesymeg o fudd mawr pan fyddwch yn cynllunio'ch gwerthusiad. Bydd hyn yn eich helpu i nodi gweithgareddau, adnoddau ac allbynnau a chanlyniadau arfaethedig (neu effeithiau) eich prosiect mewn modd clir. Gweler enghraifft o sut i osod eich model rhesymeg isod:

Logic model table

Sut mae'r model rhesymeg yn gweithio:

1. Mewnbynnau yw'r adnoddau a ddefnyddir i weithredu prosiect er enghraifft, amser ac arian.

2. a 3. Allbynnau a Chanlyniadau. Mae'n hawdd drysu rhwng allbynnau a chanlyniadau. Un o'r ffyrdd symlaf o feddwl am hyn yw drwy ddefnyddio enghraifft prosiect cyfalaf. Er enghraifft, os ydych yn adnewyddu parc gyda goleuadau newydd, un o'r prif allbynnau fydd y pyst goleuadau newydd ond y canlyniad fydd cael parc sy'n cael ei oleuo'n well, sy'n arwain at ganlyniadau eraill megis ymdeimlad gwell o ddiogelwch. Mae angen bod y gwerthuso bob amser yn edrych y tu hwnt i'r allbynnau tuag at yr hyn a gyflawnir o ganlyniad, sef y canlyniadau.

3. Efallai y bydd canlyniadau eich prosiect yn cwmpasu pethau amrywiol yn y tymor byr a phethau eraill yn yr hirdymor. Dylai'ch model rhesymeg eich helpu i nodi pa ganlyniadau y gellir eu disgwyl yn union ar ôl cwblhau bob darn o weithgarwch yn eich prosiect yn ogystal â'r canlyniadau sy'n debygol dros gyfnod hirach o weithgarwch.

4. Y rhagdybiaethau yw'r ‘ddamcaniaeth’ sylfaenol sydd wrth gefn y prosiect, hynny yw, sut fydd gweithgareddau'r prosiect yn creu'r canlyniadau bwriadedig. Mae hyn yn bwysig gan ei fod yn gallu eich helpu i ddeall sut y gall yr allbynnau penodol arwain at ganlyniadau yn y tymor hwy.

5. Y ffactorau allanol yw'r elfennau fydd yn dylanwadu ar yr hyn y bwriedir ei gyflawni, naill ai mewn modd cadarnhaol neu negyddol. Ystyriwch sut mae gweithgareddau eich prosiect wedi cael effaith ar gyflawniadau eich prosiect ac a oes unrhyw elfennau eraill wedi chwarae rôl.

Rydym wedi nodi chwe egwyddor ar gyfer gwerthusiad da, a restrir isod:

a. Defnyddiwch fframwaith rhesymegol gan nodi cysylltiadau rhwng gweithgareddau, allbynnau a chanlyniadau disgwyliedig ar gyfer holl elfennau'r prosiect

Dylai eich adroddiad dynnu sylw at y dull rhesymegol yr ydych wedi'i ddilyn ar gyfer eich gwerthusiad. Dylai fanylu ar eich model rhesymeg a'ch cynllun i fesur y gwerthusiad.

b. Defnyddiwch ddulliau priodol a threfnus i ofyn cwestiynau i'ch cynulleidfa sy'n darparu tystiolaeth gadarn gan gwmpasu llesiant ynghyd â materion demograffig, economaidd, cyfalaf cymdeithasol ac ansawdd materion cadwraeth lle bo hynny'n briodol

Dylech gynnwys crynodebau manwl o'r dulliau ymchwil yr ydych wedi'u defnyddio i gasglu data - mae hyn yn bwysig gan ei fod yn dangos sut yr ydych wedi casglu cymaint o wybodaeth gadarn â phosibl. Mae'n golygu eich bod yn darparu gwybodaeth fanwl mewn perthynas â nifer y bobl sydd wedi ymwneud â’ch gweithgarwch gwerthuso neu y gwnaethoch geisio eu cynnwys yn eich gweithgarwch gwerthuso. Darperir enghraifft dda o hyn isod. Gwnaeth awduron yr adroddiad hwn gasglu data o amrediad eang o ffynonellau a gwnaethant ddefnyddio nifer o ddulliau gwahanol i gyflawni rhifau cadarn gyda'u gweithgareddau meintiol yn ogystal â defnyddio technegau ansoddol mewn modd priodol:

Crynodeb o ddulliau ymchwilio

Rydym wedi defnyddio dulliau cymysg i gasglu data ar gyfer yr astudiaeth hon. Amlinellir y ffynonellau data gwahanol y cyfeirir atynt yn yr adroddiad hwn isod:

  • Arolwg ar y we: Arolwg dros dro sy'n cael ei gynnal ar safle xxx dros ddau gam (cam 1: Medi 2015, cam 2: Tachwedd 2016), gydag arolwg bach i olrhain rhyngddynt.  Cyfanswm y sampl a gyflawnwyd: 6,327.
  • Cyfweliadau manwl ar gyfer defnyddwyr y we: Cyfweliadau manwl gyda’r rhai sy'n defnyddio gwefannau yn aml ac yn anaml. Sampl: 10.
  • Cyfweliadau ar gyfer rhanddeiliaid: Cyfweliadau manwl gyda rhanddeiliaid o xx, xx a xx. Sampl: 10.
  • Arolwg arddangos: Gwnaeth arolygon a arweiniwyd gan gyfwelwyr gael eu cynnal yn xx, xx a xx. Sampl: 331.
  • Grwpiau ffocws cyfranogwyr cymunedol: Grwpiau ffocws gyda chyfranogwyr prosiectau cymunedol yn xx, xx a xx. Sampl: oddeutu 21 o unigolion mewn tri grwp.
  • Cyfweliadau manwl hwyluswyr cymunedol:  Adborth ansoddol manwl gan hwyluswyr prosiectau cymunedol. Sampl: Saith cyfweliad manwl.
  • Data mewnol gan sefydliad partner: Data gwerthuso mewnol gan bartneriaid ar y prosiect.
  • Gwefan y prosiect: Data Google Analytics

c. Dadansoddwch eich data yn ofalus er mwyn darparu tystiolaeth ynglyn â'r canlyniadau

Dylech chi fod yn dryloyw ynglyn â'r dulliau yr ydych wedi'u defnyddio wrth gasglu a dadansoddi'r dystiolaeth. Er enghraifft, pan fyddwch yn sôn am dystiolaeth arolwg dylech hefyd ddarparu maint y samplau ynghyd ag unrhyw brofion ystadegol a ddefnyddiwyd. Dylech hefyd dynnu sylw at unrhyw feysydd lle mae'r data a gasglwyd yn gyfyngedig megis bod yr arolwg wedi derbyn ymateb bychan neu fod grwp a wnaeth gwblhau'r arolwg ond yn cynrychioli rhai o'r grwpiau sydd wedi ymwneud â'r prosiect.

Bydd angen i chi hefyd gynnwys dadansoddiad o'r data yn eich adroddiad, nid dim ond cyflwyno’r data yn unig. Mae angen i chi ddadansoddi'r hyn y mae'r data yn ei olygu, yr hyn y mae'n ei ddweud am weithgarwch y prosiect a'r dull o ymwneud â'r prosiect ac a yw'n tynnu sylw at feysydd o gryfder penodol / meysydd i'w gwella ac ati.

Yn olaf, trwy ddefnyddio data sylfaenol a setiau data cymharol, gallwch ddangos eich bod yn deall diben y gweithgarwch gwerthuso yn iawn wrth gymharu'r hyn a gyflawnwyd dros gyfnod o amser.

Rydym wedi cynnwys enghreifftiau o arferion da isod, sy'n rhoi ystyriaeth ofalus i nifer ac ansawdd y ffynonellau tystiolaeth, a'r tryloywder wrth adrodd amdanynt:

“Anfonwyd arolwg i'r garfan o wirfoddolwyr yn y gronfa ddata. (Roedd y gronfa ddata yn cynnwys 642 o gyfeiriadau e-bost gwirfoddolwyr, ond nid oedd 44 ohonynt yn weithredol mwyach, felly cyfanswm yr e-byst gweithredol oedd 598). Meincnod ar gyfer ymgysylltiad da ar gyfer arolwg e-bost yw cyfradd ymateb o 10%, a gwnaeth arolwg y gwirfoddolwyr dderbyn cyfradd ymateb gwirioneddol o 17% (cafodd 101 o arolygon eu cyflwyno)."

“Mae'n bwysig cofio cyfyngiadau data Google Analytics wrth edrych ar faint y gynulleidfa ar y we, er enghraifft, caiff nifer yr ymwelwyr eu cyfrifo trwy gyfeiriadau IP felly os bydd gan gyfrifiadur ddefnyddwyr lluosog sy'n cael mynediad at y safle, byddai'r rhain ond yn cael eu cofrestru fel un defnyddiwr...mae anfanteision wrth ddefnyddio arolygon dros dro yn ogystal, gan ei bod yn anochel eu bod yn agored i gael eu hunan-ddethol...Mae cyfyngiadau'r ddau set data wedi'u hystyried wrth wneud casgliadau trwy gydol yr astudiaeth hon.”

“Mae'n anodd sefydlu proffil cywir iawn o ymwelwyr ar gyfer safle o'r natur hon.  Mae'r tabl yn darparu trosolwg cynrychiadol sy'n seiliedig ar ddata o (271) holiaduron ymwelwyr. Gellir defnyddio'r data sylfaenol hwn fel man cychwyn ar gyfer monitro ymwelwyr ag effaith gwaith allgymorth a chymunedol yn y dyfodol.”

d. Crëwch werthusiad gwrthrychol sydd yn rhydd o ragfarn

Efallai y byddwch ond eisiau dangos eich prosiect ar ei orau, ond mae gwerthuso fel disgyblaeth yn ymwneud â phrofi a gwella, sy'n golygu tynnu sylw at yr hyn nad yw wedi gweithio'n iawn neu effaith nad yw wedi'i chyflawni eto neu a oedd yn afrealistig o'r cychwyn cyntaf. Felly mae angen i chi ddarparu adolygiad gwrthrychol o'r hyn a wnaed ac nid tynnu sylw at bopeth sydd wedi gweithio'n dda yn unig. Yn ogystal, mae hyn yn cynnwys yr ymdrechion i sicrhau bod y gwerthusiad ei hun yn wrthrychol a bod ymdrechion wedi'u gwneud i herio a chraffu ar y gweithgarwch. Er enghraifft, yn aml, nid swyddog y prosiect yw'r unigolyn gorau i gasglu data gan ei fod wedi'i gysylltu'n llwyr â'r prosiect a bydd yn annhebygol o fod mor wrthrychol â rhywun nad yw'n ymwneud cymaint â'r prosiect.

Gall rhagfarn cael ei adeiladu'n anfwriadol i mewn i'r prosiect pan gynhelir y gwerthusiad gan y rheini sydd agosaf at y prosiect ei hun. Mae'n bwysig ystyried a yw eich dull yn cynnwys rhagfarn ac os felly, ceisiwch fynd i'r afael â'r rhagfarn hon. Un ffordd o symud i ffwrdd o ragfarn yw defnyddio safonau cyfeiriedig allanol. Er enghraifft, mae cynnydd tuag at safon amgylcheddol allanol yn ffordd ddefnyddiol o ddilysu gweithgarwch.

e. Cyflwynwch unrhyw ganlyniadau mewn modd clir a digonol

Dylech geisio creu adroddiad sy'n rhesymol hunangynhwysol. Dylai hyn gynnwys crynodeb byr o'r prosiect, sut y’i dechreuwyd a'r model rhesymeg, wedyn dylid cynnwys penodau ar wahân ar gyfer bob un o'i amcanion, gyda’r dystiolaeth a ddefnyddiwyd i ddod i gasgliadau ar bob un ohonynt. Wrth gynllunio'ch adroddiad yn fanwl, gallwch ei atal rhag bod yn rhy gymhleth neu sicrhau bod dadansoddi digonol ynddo.

Rydym wedi cynnwys enghraifft o arfer da isod. Cymerwyd yr enghraifft hon o adroddiad gwerthuso gwych.  Roedd hwn yn adroddiad a oedd wedi'i strwythuro’n dda, ac fe'i hategwyd gan atodiadau eang. Roedd gan bob un o'r deg amcan gweithgarwch prosiect bennod penodol ei hun. Roedd gan bob un o'r penodau hyn isadrannau gyda'r teitlau: ‘Yr hyn yr oeddech am iddo ddigwydd?’, a oedd yn disgrifio nodau a bwriadau pob gweithgaredd; ac 'Yr hyn wnaeth ddigwydd mewn gwirionedd?' a oedd yn gyfres o adrannau gyda theitlau ar gyfer pob gweithgaredd o fewn yr adran hon oedd yn disgrifio'r hyn ddigwyddodd mewn gwirionedd. Mae’r enghraifft hon hefyd yn tynnu sylw at ddefnyddioldeb data a gesglir dros gyfnod o amser.

Beth ydych chi'n credu wnaeth weithio'n dda a pham?

Yn gyffredinol, mae'r rhaglen digwyddiadau newydd wedi bod yn llwyddiannus a chwaraeodd ran allweddol wrth gynyddu niferoedd yr ymwelwyr â Wrest Park. Mae'r tabl isod yn dangos bod nifer yr ymwelwyr â'r safle yn 2011/12 wedi dyblu o'i gymharu â'r flwyddyn flaenorol. Er nad ydym wedi cyrraedd diwedd blwyddyn ariannol 2012/13 eto – rydym yn disgwyl y bydd ar lefel debyg i 2011/12 a ffactor sy'n cyfrannu tuag ato fyddai amodau tywydd gwlyb iawn 2012.

What worked well table

Teimlwn fod ychwanegu rhaglen digwyddiadau amrywiol i'r teulu wedi gweithio'n dda iawn ac wedi helpu i ehangu ein cynulleidfa yn barod, yn benodol, mae'r newidiadau a wnaethpwyd i'n Gwyl Dydd San Siôr wedi helpu i annog ymweliadau gan gynulleidfaoedd o bobl dduon a lleiafrifoedd ethnig. Roedd arolygon a gynhaliwyd yn ystod digwyddiad 2012 yn dweud wrthym fod lefelau bodlonrwydd wedi cynyddu gyda 91% o bobl yn graddio'r ymweliad fel 'da iawn' o'i gymharu ag 86% yn 2011 a 71% yn 2010. Gweler Atodiad 4 ar gyfer arolygon digwyddiad Dydd San Siôr.

Beth oedd heb weithio a pham?

Nid oeddem yn teimlo bod y digwyddiadau theatr awyr agored yn gweithio cystal â'r hyn yr oeddem wedi'i ddisgwyl. Yn ystod yr ymgynghoriad, roedd hwn wedi bod yn rhywbeth yr oedd grwpiau defnyddwyr amrywiol wedi gofyn amdano ond mewn gwirionedd nid oeddent wedi'u mynychu'n dda - gallai'r tywydd fod yn gyfrifol am hyn - neu’r ffaith bod theatr awyr agored wedi'i sefydlu eisoes gyda'n cystadleuwyr cyfagos, Woburn a Shuttleworth. Yn 2013 bydd Wrest yn cynnal un digwyddiad theatr ym mis Mehefin a bydd ei lwyddiant yn cael ei werthuso unwaith yn rhagor. Yn ogystal, bydd yn cynnal digwyddiad cerddorol bob prynhawn dydd Sul trwy gydol mis Gorffennaf, fydd yn ceisio cynyddu ymwelwyr dychwel â'r safle a bydd yn ddigwyddiad ychwanegol a ariennir gan dâl mynediad yr ymwelydd.

f: Darparu casgliadau ac argymhellion clir i helpu i alluogi rhanddeiliaid i nodi a rhoi gwersi a ddysgwyd ar waith.

Nod gwerthusiadau yw profi a gwella felly mae'n bwysig bod prosiectau yn ymwybodol o ddysgu gwersi ar hyd y ffordd. Mae angen bod eich adroddiad gwerthuso yn gallu cynnig mewnwelediadau i'r prosiect, gan dynnu sylw at feysydd y gellir eu gwella ac i ddysgu ar gyfer y dyfodol. Dylai fod yn amlwg wrth adrodd bod y dull gwerthuso yr ydych wedi'i ddewis wedi cynnig cyfleoedd i brosiectau ddysgu a myfyrio, a bod y rhanddeiliaid wedi cymryd rhan yn yr ymarfer myfyriol hwnnw hefyd.

Six Principles to adhere to when writing your self-evaluation report
Six Principles to adhere to when writing your self-evaluation report

Sut i gasglu data

Pan fyddwch wedi creu model rhesymeg gadarn ar gyfer eich prosiect, bydd angen i chi wedyn gynllunio pa ddata fydd angen ei gasglu, sut y bydd yn cael ei gasglu a phryd y bydd yn cael ei gasglu, er mwyn olrhain cynnydd allbynnau'r prosiect a'r canlyniadau bwriadedig.

Er mwyn casglu data ar allbynnau a chanlyniadau mae angen cadw cofnod da o'r gweithgareddau sy'n cael eu cynnal, pwy sydd o fewn cyrraedd y gweithgareddau hynny a phwy sy'n ymwneud â hwy. Yn ogystal, bydd angen siarad â'r bobl hynny y mae'r prosiect yn ceisio cael dylanwad arnynt. Dyma pan fyddwch yn gallu defnyddio offer ymchwil sydd wedi'i gynllunio'n dda megis arolygon, cyfweliadau a gweithdai.  Bydd angen i chi feddwl am y mathau o gwestiynau canlynol wrth gynllunio'ch dulliau gwerthuso. Mae'n bwysig cynnwys digon o amser ac arbenigedd er mwyn creu gwerthusiad cadarn:

  • Pa fathau o ddata sy’n ofynnol?
  • Beth sydd eisoes yn cael ei gasglu/ar gael?
  • Pa ddata ychwanegol sydd angen ei gasglu?
  • Os bydd y gwerthusiad yn asesu effaith, pryd yn union y dylid mesur yr effaith?
  • Pwy fydd yn gyfrifol am gasglu data a pha weithdrefnau sydd angen eu sefydlu?
  •    Pa ddulliau ymchwil fydd yn cael eu defnyddio?
  •    Faint o amser fydd angen ei dreulio ar werthuso?
  • Gofynnwch i'ch hun - a wnawn ni ddefnyddio cyflenwr allanol neu a ydym yn teimlo bod gennym y sgiliau a'r amser i gynnal y gwerthusiad ein hunain?
  •    A yw graddfa'r gweithgarwch gwerthuso yn gymesur â'r gweithgarwch sy'n cael ei gynnal?
  •    Beth fyddwn yn ei wneud gyda'r canlyniadau?

Mae angen bod bron pob prosiect yn cyfrif niferoedd a mathau (er enghraifft, amrywiaeth) y bobl sydd wedi mynychu neu ymwneud â gweithgaredd yn ystod y prosiect. Yn ddelfrydol byddwch hefyd yn cynnwys data sylfaenol perthnasol fel ei bod yn bosibl gweld beth yn union sydd wedi newid o ganlyniad i’ch gweithgarwch prosiect o ran niferoedd ac o ran y ddemograffeg (er enghraifft, beth yw'r niferoedd arferol ar gyfer ymwelwyr/cyfranogwyr, a sut mae'r gweithgarwch gwell wedi cynyddu’r niferoedd hynny. Bydd angen i chi gynnal rhyw fath o waith arolwg gyda’r ymwelwyr/y rhai yr ymgysylltwyd â hwy, naill ai wyneb yn wyneb neu arolygon i’w cwblhau gan yr unigolyn.

Dewis y dull ymchwil cywir

Dewiswch y dull ymchwil mwyaf priodol, bydd angen i chi ystyried nifer o ffactorau, er enghraifft:

  •    Faint o amser/arian sydd gennych i gasglu'r data (gall arolygon ar-lein arbed amser o'u cymharu â dull copi caled)?
  •    Ym mha fformat y bydd pobl yn fwyaf parod i roi'r data i chi (er enghraifft, a fyddant yn onest os byddant yn rhan o grwp mawr/neu os byddant yn siarad gyda staff)?
  •    A oes ffyrdd clyfar o gasglu data fel rhan o’r profiad (er enghraifft, arolwg cyflym fel rhan o'r system tocynnau neu fel rhan o arddangosfa?)
  •    A oes gennych ymdeimlad digonol ynghylch yr hyn y bydd ymatebwyr yn debygol o’i ddweud i ddatblygu cwestiynau meintiol da neu a oes angen cynnal ymchwil ansoddol yn gyntaf fel bod gennym gwell ddealltwriaeth o'r themâu?
  •    A fydd cyfranogwyr yn gallu cymryd rhan yn llawn mewn ymarfer ysgrifenedig neu a oes angen i chi fod yn ymwybodol o faterion llythrennedd neu ieithyddol?

Rydym wedi darparu enghraifft o ddulliau ymchwil yn y tabl isod, mae'r enghraifft hon yn tynnu sylw at ffyrdd i fynd i'r afael â chasglu data a phethau eraill i'w hystyried.

Cyfrif maint yr ymgysylltu

  • Nifer yr ymwelwyr trwy'r system tocynnau
  • Cyfrif â llaw
  • Arolwg hunangyflawni (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)

NODER: Os ydych yn cynnal cyfrifa llaw, bydd yn rhaid i chi ei wneud am gyfnodau rheolaidd ac os yw'n gyfnod eithriadol o brysur (megis gŵyl y banc) dylid ystyried hwn.

Deall pwy sy’n ymwneud â’r broses – Oedran, Rhyw, Ethnigrwydd, Cefndir Economaidd-gymdeithasol, Anabledd ac ati.

  • Arolwg i’w gwblhau gan yr unigolyn (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)

Gall arolygon a gwblheir gan yr unigolyn fod â chyfraddau ymateb isel iawn, ac maent hefyd yn gallu dangos rhagfarn tuag at y rheini sy'n fwyaf tebygol o'u cwblhau. Mae'r modd yr ydych yn cyflwyno'r arolwg hefyd yn gallu denu neu atal grwpiau penodol rhag cymryd rhan, er enghraifft, os cynhelir yr arolwg ar ipad ar y safle, bydd y bobl hynny nad oes ganddynt ymwybyddiaeth/diddordeb mewn technoleg yn llai tebygol o gymryd rhan.

Byddwch yn ofalus nad ydych yn dod i ormod o gasgliadau o niferoedd bychan. Yn ddelfrydol rydych am dderbyn arolygon yn ôl gan dros 100 o bobl.

Deall pam y gwnaethant gymryd rhan a beth yr oeddent wedi'i ddysgu

  • Arolwg i'w gwblhau gan yr unigolyn (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)
  • Cyfweliadau/grwpiau ffocws (ar y safle, ar y ffôn yn hwyrach neu wyneb yn wyneb)

Mae'n bwysig defnyddio ymchwil ansoddol (hynny yw, cyfweliadau/trafodaethau mwy treiddgar a manwl) wrth geisio deall ymddygiadau, yn enwedig ar y cychwyn cyntaf. Gallwch ddilyn hyn gyda chwestiynau meintiol.

Casglu adborth trwy ddefnyddio adnoddau digidol

  • Nifer o ymweliadau â'r dudalen / lawrlwythau
  • Google analytics
  • Hoffterau ar Facebook
  • Dadansoddi teimladau ar Twitter ac ati
  • Arolwg i'w gwblhau gan yr unigolyn (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)
  • Cyfweliadau/grwpiau ffocws (ar y safle, ar y ffôn yn hwyrach neu wyneb yn wyneb)

Mae casglu data ar gychwyn prosiect (data sylfaenol) yn bwysig gan ei fod yn gallu helpu os ceir cynnydd mewn diddordeb ynghylch gweithgarwch yn enwedig os ydych yn diweddaru gwefan fel rhan o greu eich prosiect.

Casglu data/adborth gan y bwrdd, staff neu wirfoddolwyr

  • Arolwg i'w gwblhau gan yr unigolyn (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)
  • Cyfweliadau/grwpiau ffocws (ar y safle, ar y ffôn yn hwyrach neu wyneb yn wyneb)

Fel cynulleidfaoedd 'caeth', mae'n haws cael ymgysylltiad gan y grwpiau hyn yn gyffredinol, ac maent yn cael eu diystyru’n aml fel ffynhonnell bwysig o wybodaeth ynghylch llwyddiant prosiect a'r hyn y mae'n ei olygu i'r sefydliad, staff a gwirfoddolwyr. Os ydych eisiau olrhain newidiadau mewn safbwyntiau staff neu wirfoddolwyr dros gyfnod o amser mae angen i chi gasglu data ganddynt ar gychwyn y prosiect. Fodd bynnag, ni ddylid byth cyflwyno'r data hwn yn lle ymgynghori â derbynwyr gwirioneddol y gweithgarwch prosiect.

Casglu data/adborth gan bartneriaid

  • Arolwg i'w gwblhau gan yr unigolyn (ar y safle neu i'w gyflwyno'n ddigidol yn hwyrach)
  • Arolwg wyneb yn wyneb (ar y safle)
  • Cyfweliadau/grwpiau ffocws (ar y safle, ar y ffôn yn hwyrach neu wyneb yn wyneb)

Ni ddylid byth cyflwyno'r data hwn yn lle ymgynghori â derbynwyr gwirioneddol y gweithgarwch prosiect.

Sut i werthuso cynnydd yn erbyn ein canlyniadau

Rydym yn ystyried y canlyniadau o fewn tri maes allweddol: Canlyniadau ar gyfer treftadaeth / Canlyniadau ar gyfer pobl / Canlyniadau ar gyfer cymunedau. Bydd eich cais wedi mynd i'r afael ag o leiaf un, os nad mwy nag un o'r meysydd hyn. Yn y tabl isod, rydym yn darparu rhywfaint o arweiniad ynghylch y mathau o weithgareddau yr ydych yn debygol o'u cynnal fel rhan o'ch prosiect a'r ffyrdd y gallech fod yn mesur eu heffeithiau.

Bydd treftadaeth mewn cyflwr gwell

  • Atgyweirio, adfer neu waith i atal dirywiad pellach
  • Gwaith newydd, er enghraifft, cynyddu maint cynefin presennol er budd rhywogaeth â blaenoriaeth, neu adeiladu adeilad newydd er mwyn diogelu adfeilion hanesyddol, archaeoleg neu gerbydau
  • Cyflawni neu symud tuag at gyflawni safonau arbenigol proffesiynol/treftadaeth

Bydd treftadaeth yn cael ei hadnabod a'i hegluro'n well

  • Nodi lleoedd neu gasgliadau sy'n berthnasol i gymuned benodol a sicrhau bod gwybodaeth amdanynt ar gael
  • Dogfennu ieithoedd neu dafodieithoedd
  • Cofnodi atgofion pobl fel hanes llafar
  • Cynnal arolwg o rywogaethau neu gynefinoedd a sicrhau bod data'r arolwg ar gael
  • Catalogio a digideiddio archifau
  • Creu cofnod o adeilad neu safle archeolegol
  • Cofnodi arferion neu draddodiadau lle neu gymuned.
  • Arddangosfeydd newydd mewn amgueddfa
  • ap ffôn clyfar
  • Darlithiau neu deithiau o fewn adeilad hanesyddol
  • Canllaw hygyrch ar gyfer tŷ hanesyddol
  • Gwybodaeth ar-lein ynglŷn ag archifau
  • Data ynghylch faint o dreftadaeth sydd wedi'i nodi/cofnodi
  • Data ynghylch y bylchau y gallai hwn fod wedi'i lenwi mewn casgliad/set ddata sydd eisoes yn bodoli
  • Ansawdd y data hwnnw a rhoi sylwadau yn ei gylch
  • Bydd ymwelwyr a defnyddwyr yn darparu adborth ar yr adnoddau newydd, pa mor hawdd ydynt i'w defnyddio, ansawdd y wybodaeth, yr effaith ar ddealltwriaeth, er enghraifft, wedi dysgu ffeithiau neu wybodaeth newydd, wedi gwneud synnwyr o rywbeth newydd, wedi ennill gwell dealltwriaeth neu wedi  ehangu dealltwriaeth, wedi creu cysylltiadau rhwng meysydd nad oedd wedi eu creu yn flaenorol

Bydd pobl wedi datblygu eu sgiliau

  • Bydd staff, gwirfoddolwyr a chyfranogwyr yn gallu arddangos cymwyseddau newydd e.e. gyda sgiliau penodol newydd (e.e. rheoli prosiect, sgiliau digidol ac ati), lefelau cymwysterau uwch ac ati

Bydd pobl wedi dysgu am dreftadaeth, gan arwain at newid syniadau a chamau gweithredu

  • Ymateb ymwelydd/defnyddiwr i bwnc treftadaeth
  • Bydd ymwelwyr a defnyddwyr yn darparu adborth ar yr adnoddau newydd e.e. pa mor hawdd ydynt i'w defnyddio, ansawdd y wybodaeth, yr effaith ar eu dealltwriaeth e.e. wedi dysgu ffeithiau neu wybodaeth newydd, wedi gwneud synnwyr o rywbeth newydd, wedi ennill gwell dealltwriaeth neu wedi ehangu eu dealltwriaeth, wedi creu cysylltiadau rhwng meysydd na chafwyd cysylltiadau rhyngddynt yn flaenorol, wedi creu diddordeb mewn rhywbeth newydd
  • Bydd ymwelwyr a defnyddwyr yn esbonio sut y maent wedi defnyddio eu gwybodaeth newydd e.e. ei rhannu â phobl eraill, wedi ei defnyddio o fewn eu bywydau proffesiynol neu gymdeithasol ac ati
  • Wedi newid syniadau ymwelwyr/defnyddwyr e.e. canfyddiad gwahanol ynglŷn â phwysigrwydd bioamrywiaeth neu'r cyfraniad a wneir gan bobl ifanc i'r gymuned
  • Wedi arwain at newid mewn camau gweithredu – e.e. efallai bod eraill wedi dechrau gwneud gwaith cadwraeth ac wedi ymuno â grŵp rheoli eich sefydliad Cyfeillion, wedi penderfynu dilyn gyrfa mewn treftadaeth neu wedi cymryd rhan mewn prosiectau cymunedol eraill.

Bydd llesiant pobl yn well

Mae dangosyddion gwrthrychol yn mesur tri phrif faes fel arfer:

  • Economaidd – e.e. Cynnyrch domestig gros ac incwm aelwydydd
  • Ansawdd bywyd – e.e. disgwyliadau oes, cyfraddau troseddau, cyrhaeddiad addysgol
  • Yr amgylchedd - e.e. llygredd aer, ansawdd y dŵr

Mae mesurau goddrychol yn gofyn i bobl asesu eu llesiant eu hunain. Ymwelwyr, Defnyddwyr, Staff, Rhanddeiliaid - maent yn darparu adborth ynglŷn â'r profiad a gawsant e.e. wedi mwynhau'r cyfleoedd ar gyfer rhyngweithio'n gymdeithasol, wedi mwynhau cael bod yn rhan o dîm sy'n cyflawni rhywbeth, wedi mwynhau dysgu am dreftadaeth, wedi mwynhau dathlu eu cyflawniadau.  Maent yn gallu rhoi adborth ynglŷn â disgwyliadau profiad, a fyddant yn ymweld/cymryd rhan eto, a fyddant yn argymell eraill i ymweld/cymryd rhan, a ydynt wedi'u hysbrydoli

Bydd ystod ehangach o bobl yn gysylltiedig â threftadaeth

  • Newid ym mhroffil y gynulleidfa yn ystod cyfnod y prosiect – cefndir yr ymwelwyr – h.y. pobl sy'n perthyn i ystod ehangach o oedrannau, ethnigrwydd, cefndiroedd cymdeithasol, mwy o bobl anabl; neu grwpiau o bobl nad ydynt erioed wedi ymwneud â threftadaeth o'r blaen.

Bydd eich economi leol yn cael hwb

  • Gwariant ariannol yn yr economi leol
  • Cynnydd yn nifer yr ymwelwyr â safle treftadaeth a'r effaith y mae hyn yn ei chael ar ardal leol

Bydd yr ardal leol/cymuned yn lle gwell i fyw a gweithio ynddo ac i ymweld ag ef

  • Adborth cymunedol ar effaith safle treftadaeth sydd wedi'i fywiogi e.e. gan ddenu mwy o bobl, mwy o falchder yn yr ardal leol, mwy o gyfleusterau ar gyfer pobl leol

Bydd eich sefydliad yn fwy gwydn

  • Newid mewn ffocws rheoli
  • Newid mewn rhagolygon ariannol, adnoddau ariannol newydd
  • Newid mewn adnoddau ac arbenigedd
  • Mwy o gyfraniad gan randdeiliaid lleol
  • Mwy o weithio mewn partneriaeth
  • Sgiliau newydd
Atodiad Maint
Download as PDF461.42 KB 461.42 KB