Mae Stori Brymbo wedi dod â chyfleusterau, swyddi, hyfforddiant a phrentisiaethau newydd i'r ardal.

Mae hefyd wedi'i warchod ac agor ei "goedwig ffosilau" 300 miliwn o flynyddoedd oed i ymwelwyr. Darganfuwyd y safle o bwysig rhyngwladol yn ystod mwyngloddio glo brig yn 2003.

Ailddychmygu etifeddiaeth ddiwydiannol

Sefydlwyd gwaith Brymbo gan y diwydiannwr John 'Iron Mad' Wilkinson (1728–1808) a wnaeth ei ffortiwn yn arloesi mewn gweithgynhyrchu nwyddau haearn.

Yn dilyn llwyddiant ei fusnes toddi haearn a dyfeisio technolegau newydd, dechreuwyd cynhyrchu dur ar y safle o 1885. Ffynnodd y busnes yn ystod y degawdau canlynol.

Fodd bynnag, canrif yn ddiweddarach daeth tro ar fyd. Yn dilyn dirywiad y diwydiant yn y 1970au a’r 1980au, dioddefodd Brymbo yn enbyd ac yn y diwedd daeth cynhyrchu i ben yno yn 1990.  Gadawyd y safle fwy neu lai’n wag a’r gymuned leol wedi ei dinistrio ar ôl colli 1,125 o swyddi.

Dyfodol newydd

Nawr mae'r safle yn croesawu ymwelwyr yn ôl trwy ei ddrysau ac yn creu cyfleoedd newydd i bobl leol weithio, dysgu a chwarae.

Mae disgwyl i’r safle ddenu hyd at 37,000 o ymwelwyr bob blwyddyn, mae’r prosiect wedi:

• Hadfer y Siop Beiriannau a’i hailbwrpasu fel canolfan ymwelwyr fydd yn cynnwys arddangosfa celfyddydau, siop a chaffi, gofodau swyddfa/gweithdy i’w rhentu a gofod hyblyg ar gyfer dysgu a chyfarfodydd.
• Ailbwrpasu’r Gweithdy Patrwm a Seiri fel gofod dehongli a digwyddiadau, ynghyd â gweddill adeiladau'r gwaith haearn, a fydd yn dod ym mis Medi.
• Creu awyrgylch dan do, wedi ei ddiogelu i gloddio a chyflwyno’r goedwig ffosilau, gan alluogi ymwelwyr i fynd ar daith gronolegol drwy hanes Brymbo o ffosilau i lo, haearn i ddur, cau i adnewyddu.
• Adnewyddu a thrwsio strwythurau hanesyddol. Bydd rhain yn cynnwys Tŷ’r Asiant sy’n adeilad Rhestredig Gradd II*, y Lofa Chwyth, a chyfres o adeiladau’r gwaith haearn gan gynnwys y Ffowndri, y Tŷ Castio a’r Ffwrnais Chwyth.
• Cynnal gweithgareddau ymgysylltu a dysgu ar gyfer gwirfoddolwyr, pobl ag anableddau a phobl sydd ar incwm isel.

Mwy o wybodaeth

Cynlluniwch eich ymweliad â Stori Brymbo.

Chwilio am fwy o atyniadau treftadaeth i ymweld â'r haf hwn? Darganfyddwch beth sy'n agor ledled y DU.

Tra wyt ti yma...

Allwch chi neilltuo ychydig funudau i lenwi ein harolwg defnyddiwr gwefan? Bydd rhannu eich profiadau a’ch barn yn ein helpu i wella’r hyn a wnawn. Diolch.