Mae gan Ganolbarth y Rhondda dreftadaeth gyfoethog wedi'i ffurfio gan mwyngloddio glo, actifiaeth gymunedol, chwaraeon, cerddoriaeth a bywyd capeli. Chwaraeodd yr ardal ran bwysig yn hanes llafur Prydain trwy Streic y Cambrian Combine a Terfysgoedd Tonypandy, tra bod cenedlaethau o bobl leol wedi helpu i adeiladu traddodiadau cryf o undod a chreadigrwydd.
Bydd prosiect Taro'n ôl: Gwrthryfel Canolbarth y Rhondda yn gweithio gydag ysgolion a gwirfoddolwyr i archwilio'r straeon hyn trwy ymchwil a chasgliad hanes llafar. Bydd gweithdai creadigol a digwyddiadau cyhoeddus hefyd yn cynnig cyfleoedd i bobl leol gymryd rhan. Bydd y prosiect yn tynnu sylw at straeon adnabyddus ac y rhai gan gymunedau sydd heb eu gwasanaethu’n ddigonol, gan gynnwys profiadau menywod, pobl sydd wedi mudo i'r ardal a theuluoedd lleol.
Bydd y rhaglen yn cynnwys gweithgareddau theatr, cerddoriaeth, celfyddydau gweledol a threftadaeth wedi'u hysbrydoli gan hanes Canolbarth y Rhondda. Bydd gorymdaith goffa i nodi blwyddiantTerfysgoedd Tonypandy a gŵyl dreftadaeth wedi'i hysbrydoli gan Gala y Glowyr yn dod â chymunedau at ei gilydd i ddathlu hunaniaeth unigryw'r ardal.
Bydd Hwb Treftadaeth parhaol yng Nghanolfan Ymwelwyr Lakeside ac archifau digidol yn sicrhau bod treftadaeth Canolbarth y Rhondda yn parhau i fod yn hygyrch. Yn y cyfamser, bydd straeon wedi'u cofnodi ac adnoddau a grëwyd gan y gymuned yn helpu i ysbrydoli cenedlaethau'r dyfodol.
