Heritage Grants
Codwyd y tŵr 29 metr ym 1817 i goffáu Henry Paget, Iarll Uxbridge, a gollodd ei goes wrth arwain y marchoglu ym Mrwydr Waterloo, y rhoddwyd teitl Marcwis 1af Môn iddo wedi hynny.
Mae wedi bod yn rhan annatod o'r dirwedd leol ers dwy ganrif. Ond yn 2014, esblygodd yr hyn a ddechreuodd fel cyfnod cau dros dro ar gyfer atgyweiriadau i fod yn ras wyllt yn erbyn amser i achub y gofeb arwyddocaol hon.
Mae'r prosiect adfer wedi trawsnewid y gofeb a'i chyffiniau. Creodd crefftwr meistr 115 o risiau pren unigol yn ofalus o fewn gofod cyfyng y golofn, pob un wedi'i siapio'n ofalus i ddiogelu cyfanrwydd hanesyddol yr adeiledd.
Mae bwthyn y porthor hefyd wedi'i adnewyddu'n feddylgar ac mae canolfan ymwelwyr a chaffi newydd wedi'u creu. Mae nodweddion newydd gan gynnwys parcio Bathodyn Glas pwrpasol, ramp sy'n arwain at waelod y tŵr a dynesfa goetir wedi'i gwella'n golygu y gall mwy o bobl ymweld â'r heneb.
Mae Ymddiriedolaeth Tŵr Marcwis yn parhau i gysylltu pobl â threftadaeth leol trwy raglenni a digwyddiadau arloesol, gan sicrhau bod y safle'n parhau i fod yn ganolbwynt ar gyfer ymgysylltu cymunedol a chyfleoedd addysgol.
O dirwedd llechi Gogledd-orllewin Cymru i arfordir Sir Benfro, darganfyddwch fwy o'r prosiectau rydym wedi'u hariannu ar draws Cymru.
